Për periudhën 2022-2024, për projektet e trashëgimisë kulturore Ministria e Kulturës kishte planifikuar mbi 27 milionë euro buxhet, por kishte arritur t’i realizojë vetëm 10.9 milionë euro.
Sipas auditimit të Zyrës Kombëtare në vitin 2022 Ministria e Kulturës planifikoi mbi 5 milionë e 400 mijë euro, por shpenzoi pak mbi 2.3 milionë euro.
Për vitin 2023 u planifikuan mbi 10 milionë euro e u shpenzuan vetëm pak mbi 2.5 milionë euro.
Në vitin 2024 nga gati 11.6 milionë euro të planifikuara u shpenzuan pak mbi 6 milionë euro.
Problem tjetër që ZKA ka evidentuar në ministrinë e udhëhequr nga Hajrulla Çeku është se në 10 projekte të testuara të restaurimit dhe konservimit të objekteve të trashëgimisë kulturore, janë angazhuar zyrtar të ministrisë për hartimin dhe mbikëqyrjen e punimeve, pa poseduar licencë profesionale të lëshuar nga Ministria, siç kërkohet me ligj.
“Shkaku: Kjo gjendje ka ardhur si rezultat i mungesës së stafit të brendshëm të licencuar dhe mos ndërmarrja e veprimeve nga MKRS për licencimin e stafit.
Ndikimi: Angazhimi i stafit pa licencë për mbikëqyrje të punëve në trashëgimi kulturore rrit rrezikun që mbikëqyrja të mos kryhet në përputhje me kriteret e kërkuara, duke ndikuar në cilësinë dhe qëndrueshmërinë e punimeve të konservimit dhe restaurimit.” – Zyra Kombëtare e Auditimit
ZKA po ashtu ka vërejtur se në 10 kontrata të testuara, që menaxherët e projekteve nuk kanë mbajtur dhe arkivuar të dhënat e menaxhimit të kontratës përmes sistemit elektronik të prokurimit publik (E-prokurim). Kjo ka ndodhur për shkak se nuk ka funksionuar kontrolli i brendshëm dhe ka pasur mungesë të njohurive ligjore nga menaxherët e kontratave.
Përpos mangësive në hartimin e projekteve ekzekutive më saktësisht përgatitjen e paramasës, sipas ZKA-së ka mangësi edhe në mbajtjen e ditarëve të punës dhe librave ndërtimor, e po ashtu edhe vonesa në realizimin e kontratave.
“Gjendja: Në dy projekte kemi vërejtur vonesa në realizimin e punimeve: 1. Projekti “Konzervimi dhe restaurimi i ndërtesës së Muzeut Kombëtar të Kosovës – me vlerë 2,946,757€, kontrata ishte nënshkruar me datën 09.08.2024, ku afati i përfundimit të punimeve ishte paraparë me datën 09.09.2025. Megjithatë, deri në muajin korrik 2025 ishte realizuar afër 40% e punimeve. 2. Projekti “Intervenime emergjente në Qendrën Kulturore Hebraike në Prizren” në vlerë 547,557€, ishte nënshkruar me datë 17.10.2022, ku përfundimi i punimeve ishte 25 muaj nga nënshkrimi i kontratës. Për më shumë kontrata edhe në muajin korrik 2025 ende ishte aktive dhe punimet nuk kishin përfunduar.” – Zyra Kombëtare e Auditimit
Auditimi ‘’Menaxhimi i projekteve kapitale në fushën e trashëgimisë kulturore në Ministrinë e Kulturës, Rinisë dhe Sportit”, shpjegon se vonesat kanë ndodhur për shkak të pengesave gjatë planifikimit dhe realizimit të punimeve, dhe pengesave të tjera.