Partia e djathtë Alternativa për Gjermaninë (AfD) ka shënuar fitore të thellë në zgjedhjet në landin gjerman Saksoni-Anhalt, duke marrë 43,8 për qind të votave. Megjithatë, rezultati nuk i siguron asaj shumicën absolute në parlamentin e landit.
Nga 83 ulëset në Landtag, AfD ka siguruar 39 mandate, ndërsa për shumicën absolute nevojiten 42.
CDU-ja ka marrë 17,2 për qind të votave, SPD-ja 9,3 për qind dhe të Gjelbrit 8,9 për qind. Këto tri parti, të cilat mund të konsiderojnë një bashkëpunim qeverisës, do të kishin së bashku 31 mandate.
Ndërkohë, Die Linke ka marrë 8,6 për qind të votave dhe siguron tetë mandate, ndërsa BSW-ja, me 5,3 për qind, do të ketë pesë deputetë në parlamentin e ri.
Rezultati ka hapur një periudhë të ndërlikuar negociatash për formimin e qeverisë së re, pasi asnjë prej kombinimeve të mundshme nuk e siguron lehtësisht shumicën parlamentare.
Parlamenti i ri duhet të mblidhet brenda 30 ditësh
Landtag-u i ri i Saksoni-Anhaltit duhet të mblidhet për herë të parë jo më vonë se 30 ditë pas zgjedhjeve, pra deri më 6 tetor 2026.
Seanca e parë thirret nga presidenti aktual i parlamentit, ndërsa drejtimin e saj e merr deputeti me përvojën më të gjatë parlamentare.
Në këtë seancë pritet të miratohet rregullorja e punës, të zgjidhet presidenti i ri i Landtag-ut dhe të krijohen kushtet për fillimin e punës së legjislaturës së re.
Nuk ka afat për zgjedhjen e kryeministrit
Ndryshe nga afati për konstituimin e parlamentit, në Saksoni-Anhalt nuk ekziston një afat i përcaktuar me ligj brenda të cilit duhet të zgjidhet kryeministri i ri i landit.
Kjo i lë partitë me hapësirë për negociata për të gjetur një shumicë parlamentare ose një formë bashkëpunimi që do të mundësonte formimin e qeverisë.
Kandidati i CDU-së për kryeministër është Sven Schulze, por rezultati zgjedhor e bën të pasigurt se si do të sigurohet shumica për zgjedhjen e tij.
Zgjedhja e kryeministrit bëhet përmes votimit të fshehtë, çka e bën rezultatin veçanërisht të paparashikueshëm.
Në raundin e parë dhe të dytë, kandidati duhet të marrë shumicën absolute të të gjithë deputetëve. Me 83 deputetë në Landtag, kjo nënkupton se nevojiten të paktën 42 vota.
Nëse raundi i parë dështon, raundi i dytë duhet të zhvillohet brenda shtatë ditësh dhe kërkon sërish 42 vota.
Nëse edhe raundi i dytë dështon, parlamenti hyn në një fazë vendimtare. Brenda 14 ditësh, Landtag-u duhet të vendosë nëse do të shpërndahet. Për këtë nevojitet gjithashtu shumica absolute.
Nëse parlamenti vendos të shpërndahet, vendi shkon në zgjedhje të reja.
Por nëse Landtag-u nuk shpërndahet, zhvillohet menjëherë raundi i tretë i votimit. Në këtë fazë nuk kërkohet më shumica absolute, por vetëm shumica relative: zgjidhet kandidati që merr më shumë vota se kandidatët e tjerë.
Kjo do të thotë se, në rrethana të caktuara, Saksoni-Anhalt mund të zgjedhë një kryeministër edhe pa mbështetjen e shumicës së të gjithë deputetëve.