Mbretëria e Bashkuar dhe Franca ishin midis 12 vendeve që njoftuan të martën sanksione të reja tregtare mbi vendbanimet izraelite në Bregun Perëndimor të pushtuar, mes asaj që ata e quajtën një situatë “që po përkeqësohet me shpejtësi” të shënuar nga sulmet në rritje të kolonëve ndaj palestinezëve.
Kanadaja, Danimarka, Finlanda, Islanda, Irlanda, Norvegjia, Polonia, Portugalia, Spanja dhe Suedia iu bashkuan Mbretërisë së Bashkuar dhe Francës në konfirmimin e planeve për të futur kufizime në tregtinë me vendbanimet, sipas një deklarate të përbashkët nga ministrat e jashtëm të vendeve, shkruan Euronews.
“Veprimet e Qeverisë së Izraelit në Bregun Perëndimor po minojnë mundësinë e një zgjidhjeje me dy shtete”, thuhet në deklaratë, duke shtuar se ka pasur “nivele të paprecedentë të dhunës nga kolonët dhe zgjerimit të kolonive”.
“Së bashku, jemi të vendosur: zgjidhja me dy shtete duhet të mbrohet dhe ne do të ndërmarrim veprime në kërkim të një paqeje të drejtë dhe të qëndrueshme”, vazhdoi deklarata.
Kjo vjen pasi qeveria izraelite muajin e kaluar hapi tenderët për ndërtimin e rreth 1,200 njësive të banimit në Bregun Perëndimor, duke marrë dënime të gjera nga bashkësia ndërkombëtare dhe grupet e të drejtave të njeriut.
Njësitë, të destinuara për zonën e vendbanimeve E1, do ta izolonin më tej Jerusalemin Lindor nga pjesa tjetër e territorit.
Në deklaratën e tyre të martën, 12 ministrat e jashtëm e quajtën vendimin për të publikuar tenderët “të papranueshëm”.
Kryeministri britanik Andy Burnham, presidenti francez Emmanuel Macron dhe kryeministri kanadez Mark Carney “kanë rënë dakord mbi nevojën për të ndërmarrë veprime për të parandaluar dëme të mëtejshme”, shtohet në deklaratë.
Duke folur para parlamentit të martën, Sekretari i Jashtëm Britanik Ed Miliband akuzoi “terroristët kolonë” për “spastrim etnik” në zonat e Bregut Perëndimor, duke thënë se qeveria izraelite shpesh “kishte mbyllur sytë ndaj kësaj”.
Ai njoftoi se që nga sot, Mbretëria e Bashkuar do të sjellë gjithashtu një “ndalim importi për mallrat nga vendbanimet e paligjshme në territoret e pushtuara”.
“Nuk besoj se populli britanik dëshiron që ne ta mbështesim pushtimin duke pranuar produkte nga vendbanimet në dyqanet dhe supermarketet tona”, u tha ai deputetëve.
Në një postim në X, homologu francez i Miliband, Jean-Noël Barrot, tha se Parisi kishte marrë vendimin për të zbatuar sanksionet pasi Bregu Perëndimor ishte “në prag të shpërthimit”.
“Zgjerim i pakontrolluar i vendbanimeve në shkelje të së drejtës ndërkombëtare, një rritje e dhunës së kryer nga kolonët ekstremistë kundër palestinezëve dhe akte terrori të dënuara nga vetë autoritetet izraelite”, shkroi ai.
Izraeli përgjigjet
Ministri i Jashtëm izraelit, Gideon Sa’ar, urdhëroi të martën mbylljen e konsullatës britanike në Jerusalem në përgjigje të veprimeve të ndërmarra nga Westminster, ndërsa kritikoi deklaratën e Miliband.
“Akuzat e bëra sot nga sekretari i jashtëm në Parlamentin Britanik ishin gënjeshtra të shëmtuara”, tha Saar.
Bregu Perëndimor ka qenë i pushtuar nga Izraeli që nga viti 1967 dhe ka parë një rritje të dhunës që nga fillimi i luftës në Gaza, e cila shpërtheu pas sulmeve të grupit militant Hamas më 7 tetor 2023 ndaj Izraelit.
Sipas një raporti nga Zyra e Komisionerit të Lartë të Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut, që nga tetori 2024, kishte rreth 737,000 kolonë izraelitë në Bregun Perëndimor, përfshirë Jerusalemin Lindor.
Vendbanimet izraelite në Bregun Perëndimor janë të paligjshme sipas ligjit ndërkombëtar.