Aplikimi në BE “3 vjet në sirtar”, Kosova ende nën masa dhe pa ratifikim të planit të rritjes
Tre vjet në sirtar, është përshkrimi që mund t’i bëhet aplikimit të Kosovës për të marrë statusin e shtetit kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Më 15 Dhjetor të vitit 2022, në cilësinë e kryeministrit Albin Kurti, në Pragë, i kishte dorëzuar presidencës Çeke të Këshillit Evropian aplikimin e Kosovës. Kjo një ditë pasi bashkë […]
Tre vjet në sirtar, është përshkrimi që mund t’i bëhet aplikimit të Kosovës për të marrë statusin e shtetit kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Më 15 Dhjetor të vitit 2022, në cilësinë e kryeministrit Albin Kurti, në Pragë, i kishte dorëzuar presidencës Çeke të Këshillit Evropian aplikimin e Kosovës.
Kjo një ditë pasi bashkë me presidenten Vjosa Osmani dhe atëkohë kryetarin e Kuvendit, Glauk Konjufca, kishin nënshkruar dokumentet.
Por, dosja e dorëzuar mbeti në sirtarët e Këshillit, përkundër që shtetet fqinje si Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe veçmas Shqipëria bënë hapa konkret e të mëdhenj në rrugën e anëtarësimit.
Derisa Këshilli i Bashkimit Evropian nuk bëri asnjë lëvizje, Komisioni ndërkaq shprehet i gatshëm që ta shqyrtojë aplikimin e Kosovës.
“Kosova paraqiti një kërkesë për anëtarësim në Bashkimin Evropian në Dhjetor 2022. Komisioni është i gatshëm të përgatisë një opinion për aplikimin e Kosovës për anëtarësim, nëse i kërkohet nga Këshilli”.-Komisioni Evropian
Teksa si pengesë përmendi pesë shtetet jo-njohëse brenda bllokut 27-anëtarësh, e po ashtu burokracinë e tepruar, ish-ambasadori dhe profesori Sylë Ukshini theksoi se BE-ja është dashur që së paku ta bëjë shqyrtimin fillestar.
“Normalizimi i marrëdhënieve me Serbinë” është kushti që, nëpërmjet Marrëveshjes së Brukselit dhe Shtojcës së Ohrit, iu shtua Kosovës në rrugën për anëtarësim në BE.
Lidhja e procesit të anëtarësimit me progresin në dialogun me Serbinë, në vlerësimin e profesorit Ukshini nuk do të duhej të ndodhte, pasi shteti fqinj ka interes që të mbajë peng avancimin e Kosovës në rrugën drejt anëtarësimit.
Për më tepër, pak muaj pas marrëveshjes bazë dhe shtojcës, në Qershor të 2023-tës, Bashkimi Evropian i vendosi masa ndëshkuese Kosovës.
Masat që ish-Përfaqësuesi i Lartë Josep Borrell i kishte quajtur sanksione, dhe pjesa më e madhe e të cilave mbesin ende në fuqi, BE-ja i kishte arsyetuar me tensionet e krijuara gjatë vendosjes në zyrat komunale të kryetarëve shqiptarë.
Kjo përkundër që zgjedhjet e jashtëzakonshme për kryetarë komunash në Mitrovicë të Veriut, Zveçan, Leposaviq dhe Zubin Potok ishin shkaktuar nga dorëheqjet e Listës Serbe – dhe shqiptarët kishin fituar në këto komuna me shumicë serbe vetëm për shkak të bojkotit nga kjo parti.
Përkundër masave ndëshkuese dhe mos-shqyrtimit të aplikacionit, duke cilësuar si “potencialisht kandidate për anëtarësim”, Komisioni Evropian e përfshiu Kosovën në Planin e Rritjes për Ballkanin Perëndimor 2024-2027.
Për këtë plan, që ka për qëllim përshpejtimin e reformave dhe afrimin e shteteve të rajonit me BE-në, Komisioni ka ndarë 6 miliardë euro, prej të cilave 2 miliardë euro grante dhe 4 miliardë euro të tjera kredi të buta.
Në planifikimet fillestare për Kosovën ishin paraparë rreth 882 milionë euro – grante dhe kredi.
Por, si pasojë e dështimit për ratifikimin e marrëveshjeve nga ky plan, Kosova, sipas kryeministrit Albin Kurti, veçse ka humbur rreth 10% të kësaj shume, ndërkohë që shtetet fqinje veçse kanë përfituar deri në qindra miliona.
Si përfundim, tre-vjetori i aplikimit për të marrë statusin shtetit kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian e gjen Kosovën me dosjen e pashqyrtuar nga institucionet e bllokut 27-anëtarësh, ende nën masa ndëshkuese dhe pa ratifikim të marrëveshjeve të Planit të Rritjes.















