Drejtori i Institutit “Octopus”, Arben Fetoshi, vlerëson se Samiti i NATO-s në Ankara ka dëshmuar unitetin e Aleancës përballë sfidave të reja të sigurisë dhe ka dërguar mesazh të qartë për rajonin e Ballkanit Perëndimor.
Fetoshi, mes tjerash, thotë se deklarata e aleatëve nga Samiti i Ankarasë, i mbajtur më 7 dhe 8 korrik, riafirmoi “përkushtimin e hekurt” për mbrojtjen kolektive sipas Nenit 5 të Traktatit të Uashingtonit dhe përforcoi qasjen e NATO-s për mbrojtje nga të gjitha drejtimet, njofton Dukagjini.
“Angazhimet për autonomi më të madhe strategjike të Europës, të nxitura sidomos pas deklaratave të Trump për ta marrë Groenlandën nga Danimarka, e nxorën në sipërfaqe nenin 42.7 të Traktatit të Lisbonës (detyrimin e Shteteve Anëtare për ndihmë dhe asistencë me të gjitha mjetet nëse një Shtet Anëtar është viktimë e një agresioni të armëtosur), por të cilin shefja e diplomacisë europiane, Kaja Kallas e sqaroi si ‘klauzolë komplementare’ me nenin 5 të NATO-s (Kaja Kallas, 24.04.2026). Në këtë sfond paqartësish e përplasjesh, samiti i Ankarasë dëshmoi se rritja e autonisë europiane nuk paraqet alternativë ndaj NATO-s dhe kërkesa për përgjegjësi më të madhe ishte kërkesë për një aleancë më të fortë e më të aftë që t’i përgjigjet kërcënimeve në 360 gradë. Samiti tregoi se aleatët europianë dhe Kanadaja, në bashkëpunim me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, po marrin përgjegjësi më të madhe për ‘mbrojtjen kolektive’, derisa investimet e përbashkëta në prodhim, inovacion, teknologji të avancuara dhe inteligjencë, e përkthejnë unitetin politik në fuqi operative për reagim dhe parandalim”, thotë Fetoshi.
Ai ka theksuar se forcimi i kohezionit transatlantik ka rëndësi të veçantë edhe për rajonin, pasi çdo paqartësi rreth angazhimit euroatlantik mund të shfrytëzohet nga aktorë që synojnë destabilizimin e Ballkanit Perëndimor.
Fetoshi ka vlerësuar edhe vendimin që samiti i ardhshëm i NATO-s të mbahet në Tiranë, duke e cilësuar atë si një zhvillim me peshë politike dhe strategjike për rajonin.
“Mbajtja e samitit të ardhshëm të NATO-s në Tiranë, siç u njoftua nga Sekretari i Përgjithshëm (Rutte, 08.07.2026), ka rëndësi të jashtëzakonshme politike dhe strategjike për Ballkanin Perëndimor. Jo për shkak se Beogradi dhe Moska po e sfidojnë orbitën euro-atlantike të rajonit, por sepse ‘thellësia strategjike’ do ta eliminojë rrezikun nga operacionet hibride për depërtimin rus. Pas Marrëveshjes Ushtarake të Kosovës me dy aleatë të NATO-s – Shqipërinë dhe Kroacinë – të cilën Vuçiq vazhdon ta kornizojë si “rrezik” për Serbinë (Danas, 14.03.2026) dhe NATO si “kontribut për stabilitetin rajonal” (Evropa e Lirë, 14.02.2026), ajo vazhdon drejt përfundimit të tranzicionit të FSK-së sipas standardeve të NATO-s, i paraparë për vitin 2028”, ka shkruar Fetoshi.