Aty ku dikur nisi një nga kapitujt më të errët të historisë së Kosovës, tash është ngritur një vend kujtese.
Në Stacionin e Trenave në Prishtinë, në hapësirën prej nga mijëra shqiptarë u dëbuan me forcë gjatë luftës, është hapur Muzeu “Eksodi 99”.
Në qendër të tij qëndron një vagon treni, simbol i rrugëtimit të dhimbshëm të shqiptarëve që u larguan me dhunë nga shtëpitë e tyre në 1999-tën.
Produksionin e këtij projekti e realizoi drejtoresha e BIRN Kosova, Jeta Xharra.
“Saktësisht prej stacionit të Trenave, këtu janë paketu si sardina, qindra mijëra shqiptar, nëpër trena, kur janë harxhu vagonat e udhëtarëve, serbët kanë pru kamiona edhe vagona të mallrave, në njërën prej intervistave n aka tregu që kaa qenë pikërisht ky vagon…”, ka thënë Xharra.
Sipas Xharrës, qëllimi ishte që kjo pjesë e historisë të mos lihet në harresë.
“Nuk na shkon në mendje që 300 mijë njerëz janë nis prej Prishtinës, e masnej prej secilit stacion janë marre njerëz të tjerë, e më pas janë dërgu në Bllacë, kane ndejtë 7 ditë në shi deri sa ia kanë leju autoritetet maqedonase me kalu, të cilët janë sill shumë keq me ta…Është periudhë që ia vlen me u kujtu”, ka shtuar Xharra.
Ekspozita e cila përfshin 48 rrëfime, është ideuar nga kuratori Gazmend Ejupi.
“Normale që s’ka qenë e lehtë, për shkak se nuk është bë dicka e ngjashme më herët. Logjistika e sjelljes së vagonit në Prishtinë ka qenë ndër sfidat më të mëdha. Fatmirësisht kemi pas një kompani sigma që n aka përkrahë shumë mirë. S a I përket kontentit, janë mbi 40 intervista”, ka thënë Ejupi.
Brenda muzeut që tashmë është i hapur për secilin që është i interesuar, historitë janë të ndara në katër tema, dëbimi, jeta në kampet e refugjatëve, qëndrimi te familjet mikpritëse si dhe kthimi.