Ligjvënësi demokrat amerikan Ro Khanna ka deklaruar se është ndaluar nga kolonë izraelitë të armatosur me pushkë të prodhuara në SHBA gjatë një vizite në Bregun Perëndimor këtë javë.
Khanna tha se vizita i dha atij një pasqyrë të drejtpërdrejtë të pasojave njerëzore të pushtimit izraelit, ndërsa ai po shqyrton mundësinë e një kandidimi për president të SHBA-së në vitin 2028.
Duke folur për Reuters të enjten nga një fshat palestinez, Khanna tha se automjeti i grupit të tij ishte rrethuar një ditë më parë nga kolonë të armatosur me pushkë M4, gjatë një vizite në një zonë të jugut të Bregut Perëndimor, ku banorët përballen shpesh me sulme nga kolonët.
“Ne ishim në një fshat që kolonët izraelitë e kishin shkatërruar. Ata kishin dëmtuar shkollën dhe kishin shkatërruar atë komunitet, dhe ne thjesht po e shikonim situatën”, tha Khanna, ligjvënës progresist nga Kalifornia në Dhomën e Përfaqësuesve të SHBA-së.
“Pastaj erdhën këta njerëz me armë automatike – pushkë M4 të prodhuara në Amerikë – dhe na ndaluan. Ata bllokuan rrugën. Më pas thirrën Forcat e Mbrojtjes të Izraelit (IDF), dhe IDF-ja ishte në anën e tyre, jo në anën e amerikanëve”, deklaroi Khanna.
Një ndihmës i Khannas, Cameron Kasky, i cili ishte pjesë e grupit, tha se ata u mbajtën për më shumë se një orë dhe kërkuan ndihmë nga Ambasada e SHBA-së në Jerusalem.
Sipas Kasky, një grup zyrtarësh që dukej se ishin pjesëtarë të policisë ndërhynë më pas, duke mundësuar lirimin e tyre.
Ushtria izraelite tha se forcat e saj dhe pjesëtarët e policisë ndërhynë pasi morën një raport për kolonë që po bllokonin automjete pranë Khirbet Zanuta, një fshat i vogël palestinez, banorët e të cilit ishin zhvendosur me forcë pas sulmeve të dhunshme nga kolonët, pas sulmeve të Hamasit ndaj Izraelit në vitin 2023.
“Pas mbërritjes në vendngjarje, trupat shpërndanë civilët izraelitë dhe lejuan automjetet të vazhdonin rrugën”, tha ushtria izraelite në një deklaratë.
Policia izraelite nuk kishte dhënë menjëherë një koment për kërkesën e Reuters, ndërsa as Ambasada e SHBA-së në Jerusalem nuk kishte reaguar.
Demokratët të ndarë për veprimet e Izraelit
Khanna është demokrati i dytë që po shqyrton një kandidim për Shtëpinë e Bardhë dhe që ka vizituar rajonin këtë javë.
Në Tel Aviv të mërkurën, Rahm Emanuel, ish-shefi i stafit të presidentit amerikan Barack Obama, tha se politikat izraelite ndaj palestinezëve po dobësojnë mbështetjen për aleancën SHBA–Izrael.
I pyetur nëse po mendon të kandidojë për president, Khanna tha: “Po e shqyrtoj seriozisht dhe pas kësaj vizite jam edhe më i vendosur ta konsideroj këtë mundësi.”
Qëndrimi i Izraelit ndaj palestinezëve është shndërruar në një pikë të nxehtë debati brenda Partisë Demokratike, përpara zgjedhjeve të ndërmjetme në SHBA në nëntor.
Kjo çështje ka ndikuar edhe në disa humbje në zgjedhjet paraprake të disa ligjvënësve demokratë, të cilët u sfiduan nga kandidatë të krahut të majtë që i akuzuan për mbështetje ndaj qeverisë së djathtë të Izraelit.
Sipas një sondazhi të Reuters/Ipsos, vlerësimi pozitiv për Izraelin në mesin e demokratëve ka rënë nga 59% në vitin 2018 në 22% në muajin maj.
Edhe pse Izraeli për një kohë të gjatë ka gëzuar mbështetje të fortë dypartiake në SHBA, një numër në rritje i demokratëve në Kongres po kërkojnë ndërprerjen e ndihmës ushtarake për Izraelin, e cila arrin në rreth 3.8 miliardë dollarë në vit.
Kjo ndihmë përfshin edhe financimin e disa armëve të lehta, si pushkët M4, si dhe sistemeve për interceptimin e raketave, të cilat Izraeli i ka përdorur gjatë luftës me Iranin.
Duke parë një luginë të mbushur me pika të vendbanimeve të kolonëve pranë Turmus Ayya, një fshat ku jetojnë mijëra persona me shtetësi të dyfishtë palestinezo-amerikane, Khanna tha se beson se struktura drejtuese e partisë së tij është “e pavetëdijshme për sa shumë Palestina, Gaza dhe Izraeli janë shndërruar në një provë morale”.
Ai tha se zgjodhi të zhvillonte një vizitë vetëm në Bregun Perëndimor, me një program të organizuar nga palestinezët, për të pasur një pamje të drejtpërdrejtë të territorit që Izraeli e mori nën kontroll gjatë luftës së Lindjes së Mesme në vitin 1967.
“Nëse nuk je i gatshëm të flasësh për të drejtat e njeriut të palestinezëve, nëse nuk je i gatshëm të flasësh kundër gjenocidit në Gaza dhe aparteidit në Bregun Perëndimor, atëherë je i kompromentuar moralisht”, tha Khanna.
Izraeli i ka hedhur poshtë akuzat se ka kryer gjenocid në Gaza apo se zbaton një regjim aparteidi në Bregun Perëndimor, ku jetojnë rreth 3 milionë palestinezë dhe rreth 500 mijë kolonë hebrenj.
Shumica e vendeve dhe Kombet e Bashkuara i konsiderojnë vendbanimet izraelite në Bregun Perëndimor si të paligjshme sipas së drejtës ndërkombëtare, duke u bazuar në Konventën e Katërt të Gjenevës, e cila ndalon transferimin e popullsisë civile në territore të pushtuara.
Izraeli e kundërshton këtë qëndrim, duke argumentuar se Bregu Perëndimor është territor i kontestuar dhe se aty ka pasur prani hebraike për mijëra vite.
Palestinezët e konsiderojnë Bregun Perëndimor, së bashku me Gazën dhe Jerusalemin Lindor, si pjesë të shtetit të tyre të ardhshëm.
Mbështetja për Izraelin vazhdon të jetë e fortë te republikanët, megjithëse edhe disa segmente të koalicionit të Donald Trump kanë kërkuar ndërprerjen e ndihmës.