Mbreti i Norvegjisë, Harald V, monarku më i vjetër në detyrë në Evropë, ka vdekur në Oslo në moshën 89-vjeçare. Pas vdekjes së tij, në fron është ngjitur menjëherë djali i tij, Haakon VIII.
Mijëra norvegjezë janë mbledhur për të nderuar mbretin, ndërsa para pallatit mbretëror në Oslo janë vendosur kurora me lule dhe mesazhe ngushëllimi.
Në të gjithë vendin, flamujt janë ulur në gjysmë shtizë, ndërsa në mesditë kanë rënë këmbanat e kishave, shkruan The Guardian, transmeton Dukagjini.
“Një epokë ka përfunduar. Një e re fillon. Mbreti ka vdekur. Rroftë mbreti”, deklaroi kryeministri norvegjez, Jonas Gahr Støre, pas takimit me Haakonin.
Mbreti i ri, 53-vjeçari Haakon, ka falënderuar qeverinë dhe popullin norvegjez për mbështetjen dhe ngushëllimet ndaj familjes mbretërore. Ai ka zgjedhur si moto personale: “Gjithçka për Norvegjinë”.
Haakon do të betohet në parlament brenda ditëve të ardhshme. Kurorëzimi ceremonial është hequr në Norvegji më shumë se një shekull më parë, por mbreti i ri mund të zgjedhë që mbretërimi i tij të bekohet përmes një ceremonie shugurimi.
Pallati mbretëror kishte njoftuar të enjten se gjendja shëndetësore e Haraldit ishte përkeqësuar dhe se ai ndodhej në gjendje “jashtëzakonisht të rëndë”. Harald V kishte qenë një figurë unifikuese dhe simbol stabiliteti për Norvegjinë gjatë dekadave të fundit.
Kryeministri Støre e ka përshkruar lajmin si një moment “trishtimi të thellë”, duke thënë se i gjithë kombi është në zi dhe se norvegjezët kanë një ndjenjë të thellë mirënjohjeje për një jetë të gjatë në shërbim të vendit.
Mbretëritë evropiane kanë shprehur ngushëllimet e tyre. Familja mbretërore e Spanjës e ka vlerësuar Haraldin për “përgjegjësinë, dinjitetin, përulësinë dhe përkushtimin e palodhur”, ndërsa mbreti Frederik dhe mbretëresha Mary të Danimarkës thanë se ai ishte “i dashur si rrallëkush”.
Mbreti i Suedisë, Carl XVI Gustaf, e përshkroi Haraldin si një mik të mirë të tij, familjes dhe Suedisë, ndërsa mbreti Charles III i Britanisë e quajti “kushëririn tim të dashur” dhe e vlerësoi si një figurë të rëndësishme që e udhëhoqi Norvegjinë me “ngrohtësi dhe përulësi”.
Edhe Belgjika, Gjermania dhe Franca shprehën ngushëllime për vdekjen e monarkut norvegjez.
Harald V kishte qenë kreu ceremonial i shtetit të Norvegjisë që nga viti 1991. Ai po trajtohej në Spitalin Universitar të Oslos për anemi hemolitike, një gjendje që shkaktohet nga shkatërrimi anormalisht i shpejtë i qelizave të kuqe të gjakut.
Gjatë viteve, mbreti kishte përballuar disa probleme shëndetësore, përfshirë një operacion për kancerin e fshikëzës në vitin 2003 dhe vendosjen e një stimuluesi kardiak në vitin 2024. Megjithatë, ai kishte përjashtuar vazhdimisht mundësinë e abdikimit, duke thënë se kishte dhënë një betim për gjithë jetën para parlamentit norvegjez.
Vdekja e tij vjen në një periudhë të trazuar për familjen mbretërore norvegjeze, veçanërisht pas publikimit të dokumenteve në SHBA në janar, të cilat treguan se princesha e kurorës Mette-Marit kishte komunikuar me Jeffrey Epstein gjatë viteve 2011–2014, shumë kohë pasi ai ishte dënuar.