Infertiliteti prek një në gjashtë persona në moshë riprodhuese në mbarë botën, ka bërë të ditur të premten Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), teksa ka publikuar udhëzuesin e saj të parë global me rekomandime për përmirësimin e aksesit në parandalim, diagnozë dhe trajtim.
Sipas OBSH-së, pavarësisht përhapjes së këtij problemi, qasja në kujdesin për infertilitet mbetet “shumë e kufizuar”. Në shumicën e vendeve, testet dhe trajtimet mbulohen kryesisht nga vetë pacientët, duke krijuar barrë të rëndë financiare. Në disa shtete, një cikël i vetëm fertilizimi in vitro (IVF) mund të kushtojë madje “dyfishin e të ardhurave mesatare vjetore të një familjeje”.
Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, e cilësoi infertilitetin si “një nga sfidat më të neglizhuara të shëndetit publik” dhe si një çështje të madhe barazie globale. Ai paralajmëroi se miliona njerëz përballen të vetëm me mungesën e kujdesit shëndetësor, me trajtime të lira por të paprovuara, ose me zgjedhjen e vështirë mes dëshirës për të pasur fëmijë dhe stabilitetit financiar.
Udhëzuesi i ri përmban 40 rekomandime që mbulojnë diagnostikimin e shkaqeve të zakonshme të infertilitetit dhe rrjedhën e trajtimeve – nga këshillimi dhe orientimi për kohën e konceptimit deri te procedura më të avancuara, si inseminimi intrauterin dhe IVF.
OBSH thekson se infertiliteti shpesh shoqërohet me stigmatizim, stres emocional dhe kosto të mëdha financiare. Ajo u bën thirrje shteteve të investojnë më shumë në parandalim, duke përfshirë edukimin për pjellorinë, rolin e moshës dhe trajtimin e infeksioneve seksualisht të transmetueshme.
Gjithashtu rekomandohen ndërhyrjet në stilin e jetesës — si dieta e shëndetshme, aktiviteti fizik dhe ndërprerja e duhanit — për ata që po planifikojnë ose po përpiqen të mbeten shtatzënë. Udhëzuesi nënvizon edhe rëndësinë e mbështetjes psikosociale.
“Parandalimi dhe trajtimi i infertilitetit duhet të bazohen në barazinë gjinore dhe të drejtat riprodhuese”, tha Pascale Allotey, drejtuese në OBSH për shëndetin seksual, riprodhues, të nënës, fëmijës, adoleshentit dhe plakjes.