Presidenti i Libanit, Joseph Aoun, ka deklaruar se çarmatimi i Hezbollahut është i mundur vetëm nëse plotësohen tre kushte themelore: përfundimi i pushtimit izraelit të territorit libanez, marrja e kontrollit të plotë nga ushtria libaneze dhe zbatimi i një programi shtetëror për rindërtimin dhe riintegrimin ekonomik.
Deklaratat u bënë gjatë një darke të organizuar në Uashington nga ambasadorja e Libanit në SHBA, Nada Hamadeh Mouawad, në përmbyllje të vizitës zyrtare të Aoun në Shtetet e Bashkuara, ku ai zhvilloi edhe një takim me presidentin amerikan Donald Trump.
Aoun theksoi se Hezbollahu nuk mund të trajtohet si një organizatë e huaj, pasi përbëhet nga qytetarë libanezë që gjatë katër dekadave janë integruar në një strukturë politike, sociale dhe ushtarake jashtë kontrollit të shtetit.
“Çarmatimi është i arritshëm nëse i jepet fund pushtimit izraelit, ushtria merr kontrollin ekskluziv të sigurisë dhe shteti krijon kushte reale ekonomike për riintegrimin e anëtarëve të grupit”, deklaroi presidenti libanez.
Ai krahasoi procesin me modelet e çarmatimit të ish-grupeve të armatosura si Forcat e Armatosura Revolucionare të Kolumbisë (FARC) dhe Ushtria Republikane Irlandeze (IRA), duke theksuar se rruga duhet të kalojë përmes çarmatimit, çmobilizimit dhe riintegrimit.
Sipas Aoun, hapi i parë është të eliminohet arsyeja kryesore që Hezbollahu ka përdorur prej vitesh për të justifikuar ekzistencën e tij – pushtimi izraelit i territoreve libaneze. Më pas, ushtria libaneze duhet të marrë kontrollin e plotë të sigurisë në të gjithë vendin, me mbështetje të plotë ndërkombëtare, ndërsa faza përfundimtare duhet të jetë rindërtimi ekonomik nën drejtimin ekskluziv të shtetit.
Deklaratat vijnë pas marrëveshjes kornizë të nënshkruar më 26 qershor ndërmjet Libanit dhe Izraelit, e cila parashikon tërheqjen graduale të forcave izraelite nga territori libanez. Megjithatë, marrëveshja nuk përcakton një afat kohor, pasi zbatimi i saj lidhet me vendosjen e kontrollit të plotë të ushtrisë libaneze në zonat e liruara dhe çarmatimin e grupeve të armatosura, përfshirë Hezbollahun.
Sipas autoriteteve libaneze, që nga 2 marsi, sulmet izraelite në Liban kanë shkaktuar vdekjen e 4,328 personave dhe plagosjen e 12,230 të tjerëve. Ndërkohë, Izraeli vazhdon të mbajë nën kontroll pjesë të Libanit jugor, disa të pushtuara prej dekadash dhe të tjera të marra gjatë konfliktit të zhvilluar nga tetori 2023 deri në nëntor 2024.