Normat e interesit në SHBA janë rritur për herë të parë në më shumë se tre vjet, ndërsa Rezerva Federale mund të ndërmarrë rritje të tjera në përpjekje për të frenuar inflacionin.
Në një vendim unanim, Rezerva Federale e SHBA-së (Fed) rriti normën bazë të interesit në 3.75%-4%, nga niveli i mëparshëm prej 3.5%-3.75%. Vendimi u mor pavarësisht kundërshtimit të fortë të presidentit Donald Trump, i cili kishte bërë thirrje për uljen e normave.
Kryetari i Fed-it, Kevin Warsh, tha se vendimi u mor pasi “inflacioni është shumë i lartë dhe ka qenë i tillë për një kohë të gjatë”, duke e cilësuar rritjen si një vendim “të matur” dhe “të përgjegjshëm”.
Pas njoftimit, Trump shprehu mbështetjen për Warsh, por kritikoi bordin e Fed-it, duke e cilësuar atë si “armiqësor”.
Çfarë do të thotë rritja e normave?
Normat më të larta të interesit e bëjnë huamarrjen më të shtrenjtë për qytetarët dhe bizneset që kërkojnë kredi, hipoteka apo përdorin karta krediti. Nga ana tjetër, ato mund të sjellin kthime më të larta për personat që mbajnë kursimet në banka.
Gjatë një konference për shtyp pas vendimit, Warsh tha se brenda drejtimit të Fed-it ekziston “një qëndrim optimist”, por inflacioni vazhdon të mbetet një problem.
Ashtu si shumë banka qendrore në botë, Fed-i synon ta mbajë inflacionin në 2% ose më poshtë. Warsh theksoi se inflacioni në SHBA ka qëndruar mbi këtë objektiv për më shumë se pesë vjet, shkruan BBC.
Rritja e çmimeve dhe përballueshmëria e jetesës janë shndërruar në disa prej shqetësimeve kryesore të votuesve amerikanë. Rritja e çmimeve të karburanteve, e nxitur nga rritja e çmimeve të naftës në tregjet globale që nga fillimi i luftës SHBA-Izrael me Iranin, ka ndikuar edhe në rritjen e kostove të shumë mallrave dhe shërbimeve.
Warsh pranoi se Fed-i “nuk mund të ndikojë në çmimin e një produkti të caktuar – qoftë naftës apo ushqimeve në dyqane”, por tha se banka qendrore mund të përpiqet të parandalojë përhapjen e rritjes së çmimeve në të gjithë ekonominë.
Ai shtoi se forca e tregut të punës dhe e ekonomisë në përgjithësi i kanë lejuar Fed-it të vazhdojë të fokusohet në stabilizimin e çmimeve. Sipas Warsh, njerëzit me të ardhurat më të ulëta kanë më shumë për të përfituar nga një inflacion më i ulët.
Bankat qendrore zakonisht i rrisin normat e interesit kur inflacioni është i lartë, me synimin për të frenuar shpenzimet dhe për të nxitur kursimin. Ideja është që kjo të ulë ritmin e rritjes së çmimeve.
Megjithatë, rritja e normave të interesit është një balancim i vështirë, pasi normat më të larta mund t’i bëjnë bizneset të shtyjnë investimet dhe, në të njëjtën kohë, të ndikojnë negativisht në rritjen ekonomike.