Spanja ka kërcënuar se do të vendosë kundërmasa ndaj Italisë nëse Roma nuk i heq kontrollet kufitare të vendosura pas kalimit masiv të migrantëve në enklavën spanjolle të Ceutës.
Rreth 78 mijë migrantë nga Maroku fqinj mbërritën në Ceuta nga deti brenda pak orësh të enjten dhe të premten e javës së kaluar.
Pas këtyre kalimeve, ku raportohet se rreth 100 persona humbën jetën, Italia pezulloi pjesërisht marrëveshjen Schengen me Spanjën, duke mbyllur hyrjet detare dhe ajrore dhe duke forcuar kontrollet në pikat kufitare tokësore.
Të premten, qeveria spanjolle e cilësoi këtë veprim si “të pajustifikuar” dhe “diskriminues ndaj popullsisë spanjolle”, duke kërkuar që ai të anulohet deri të dielën, më 9 gusht.
Madrid paralajmëroi se, nëse Italia nuk e tërheq vendimin, do të marrë “masa proporcionale për të mbrojtur interesat dhe dinjitetin e qytetarëve të saj”, megjithëse nuk specifikoi se cilat do të ishin këto masa.
Italia reagoi menjëherë ndaj paralajmërimit spanjoll, duke deklaruar se nuk do të pranojë “ultimatume apo imponime” nga Madridi dhe se planifikon t’i mbajë kontrollet kufitare të paktën deri më 15 gusht. Roma pretendon se Spanja pret një valë të re migracioni drejt Ceutës.
Megjithatë, Spanja nuk ka njoftuar zyrtarisht për një valë të dytë të pritshme. Sipas gazetës El País, raportimet janë nxitur nga aktiviteti në rrjetet sociale i përdoruesve marokenë që po planifikojnë një tjetër tentativë kalimi masiv.
Zyra e kryeministrit spanjoll deklaroi se po e monitoron situatën, por nuk pret përsëritjen e skenave të javës së kaluar.
Italia, e cila nuk ndan kufi tokësor me Spanjën, tha se pezullimi i pjesshëm i rregullave të Schengenit synon të parandalojë që migrantët që hynë në Ceuta të vazhdojnë udhëtimin drejt Italisë.
Madrid e hodhi poshtë këtë argument, duke e quajtur të bazuar në “pretendime të rreme”, pasi migrantët që hynë në Ceuta nuk kishin mundësi të hynin në zonën Schengen. Qeveria spanjolle shtoi se shumica dërrmuese e migrantëve janë kthyer tashmë në Marok.
Kriza ka thelluar tensionet mes kryeministrit socialist spanjoll Pedro Sánchez dhe kryeministres konservatore italiane Giorgia Meloni, e cila prej kohësh kërkon rregulla më të ashpra të BE-së për migracionin.
Komisioneri evropian për Migracionin, Magnus Brunner, ka sugjeruar se rrjete kriminale që përhapin dezinformata mund të kenë nxitur kalimet masive, një vlerësim me të cilin është pajtuar edhe qeveria spanjolle.
Ngjarja ndodhi pasi Gjykata Supreme e Spanjës vendosi se migrantët e ndaluar në det gjatë përpjekjeve për të arritur në Ceuta ose Melilla nuk mund të kthehen menjëherë në Marok.
Ceuta dhe Melilla mbeten prej kohësh pika të tensionit diplomatik mes Spanjës dhe Marokut, i cili nuk e njeh sovranitetin spanjoll mbi këto dy enklava.
Kalimi i një numri kaq të madh personash njëkohësisht ka ngritur pyetje edhe për rolin e rojave kufitare marokene dhe arsyen pse ato nuk arritën ta ndalonin fluksin.
Kriza ka shkaktuar përçarje edhe mes vendeve të BE-së që janë pjesë e zonës Schengen. Vendimi i Italisë është mbështetur nga Finlanda dhe Danimarka, ndërsa Republika Çeke ka kërkuar pezullimin e përkohshëm të anëtarësimit të Spanjës në Schengen.
Nga ana tjetër, Maroku fajësoi vendimin e Gjykatës Supreme të Spanjës për krizën, duke pretenduar se “elementi pengues i sistemit u shemb dhe diga u çau jo nga pesha e kriminelëve, por nga një vendim gjyqësor”.
Ndërkohë, mediat marokene raportojnë për thirrje të reja në internet për organizimin e një tjetër tentative masive kalimi kufitar.
Sipas ministres spanjolle të Rinisë, Sira Rego, rreth 1.400 të mitur, disa prej tyre “djem dhe vajza shumë të vegjël”, ndodhen ende në Ceuta pas kalimeve të javës së kaluar.
Ajo deklaroi se sistemi fillimisht ishte mbingarkuar, por situata po vihet gradualisht nën kontroll, megjithëse procedurat për kujdesin ndaj fëmijëve kërkojnë kohë.