Shteti i Spanjës do të rishikojë edhe njëherë ligjin për të drejtat e dhunuesëve të viktimave të dhunës seksuale pasi një sërë vendimesh gjyqësore që çuan në uljen e dënimeve me burg për kategorinë e lartcekur, për shkak të mungesës ose boshllëkut së ligjit adekuat.

Ligji hyri në fuqi muajin e kaluar, gjashtë vjet pas rastit që u bë i njohur si rasti i “Gafta e Ujkut” në të cilin pesë burra përdhunuan në grup një vajzë 18-vjeçare në festivalin e vrapimit të demave në Pamplona, të cilët fillimisht u dënuan më pak, përcjell Portali Dukagjini. 

Ky rast nxiti protesta  në të gjithë Spanjën dhe bëri që qeveria të ndryshojë ligjin penal për veprat seksuale.

I njohur si ligji ‘po do të thotë po’, legjislacioni i ri kualifikon çdo seks pa pëlqim si përdhunim, duke e sjellë Spanjën në përputhje me 11 vende të tjera evropiane, duke përfshirë Britaninë, Suedinë dhe Portugalinë.

Legjislacioni i gjerë trajtonte gjithashtu shkeljet seksuale ndaj fëmijëve dhe ndëshkonte sulmet ndaj grave dhe propozonte riedukimin e shkelësve.

Megjithatë, avokatët për dhunuesit e dënuar të seksit përdorën një boshllëk në ligj i cili lejoi një ulje të përgjithshme të dënimeve me burg kur legjislacioni i ri penal të hyjë në fuqi në Spanjë.

Ulje të dënimeve me burg

Kur ligji u shkrua, ai vendosi dënimet minimale dhe maksimale e që lejoi abuzuesit e seksit të aplikonin për të ulur dënimet e tyre në mënyrë retroaktive.

Në disa raste, kjo nënkuptonte se kur shqiptohej dënimi maksimal, ai mund të reduktohej nga avokatët mbrojtës që citonin ligjin e ri.

Avokatët e dhunuesëve të dënuar kanë kërkuar të shfrytëzojnë këtë boshllëk në ligj.

Përpara miratimit të ligjit, Këshilli i Përgjithshëm i Gjyqësorit të Spanjës, organi qeverisës i gjyqësorit, paralajmëroi se kjo mund të ndodhte.

Në përgjithësi, kur një ligj i ri penal hyn në fuqi, parimi është të zbatohen dënime më të buta. Spanja konsiderohet të ketë disa nga dënimet më të rënda në Evropë.

Në rastin e fundit, një burri që u dënua me tetë vjet burg për abuzim seksual me vajzën enjerkës së tij 13-vjeçare iu shkurtua dënimi nga një gjykatë e Madridit në gjashtë vjet.

Në Barcelonë, një 28-vjeçar, i cili përdhunoi një grua 60-vjeçare në shtëpinë e saj, u dënua me tre vjet e dhjetë muaj. Gjyqtarët vendosën që në përputhje me ligjin e ri, dënimi duhet të jetë nga dy deri në katër vjet.

Një grua mban duart lart jashtë Ministrisë së Drejtësisë në Madrid

Autoritetet gjyqësore në Madrid i thanë Euronews se kishte shumë raste të tjera në të cilat dënimet do të rishikoheshin.

Maria Jesus Montero, ministrja spanjolle e Thesarit, i tha Senatit të martën se “pas disa dënimeve që u dhanë, mendoj se kjo çështje duhet të studiohet…sepse padyshim, nuk ishte objektivi i ligjit që dënimet për abuzim ndaj fëmijëve mund të ulet. Krejt e kundërta.”

Manuel Cancio Melía, një profesor i së drejtës penale në Universitetin Autonom të Madridit, tha se kur ligjet penale ndryshuan në Spanjë, ideja ishte të reduktoheshin dënimet në përgjithësi, por kushtet e burgut vareshin nga rrethanat e rasteve individuale.

“Nuk mund të komentoj për këto raste sepse duhet të shohim se çfarë do të ndodhë me këtë ligj. Ka pasur ulje, por edhe në disa raste rritje të dënimeve”, tha ai për Euronews.

“Në disa raste, dënimet mund të ulen nëse gjyqtarët vendosin se nuk është përdorur kërcënimi ose dhuna.”

Zvogëlimi i dënimeve të burgut shkaktoi një mosmarrëveshje politike mbi një ligj që u përkrah nga qeveria e krahut të majtë të Spanjës si një mënyrë për t’u dhënë më shumë mbrojtje viktimave të ofendimeve seksuale.

‘Zbatimi i gabuar i ligjit’

Ione Belarra, kreu i partisë së ekstremit të majtë Unidas Podemos, partneri i vogël në qeverinë e koalicionit që prezantoi legjislacionin, akuzoi disa gjyqtarë për keqinterpretim të legjislacionit.

“Disa nga gjyqtarët në këtë vend e kanë vendosur veten si opozitë ndaj koalicionit dhe veçanërisht ndaj Ministrisë së Barazisë…ata po e zbatojnë gabim ligjin,” shkroi ajo në Twitter.

Gratë mbajnë një tabelë që lexon “Jo është Jo”, ndërsa njerëzit protestojnë në sheshin Plaza del Ayuntamiento në Pamplona, ​​7 qershor 2018

Javier Maroto, zëdhënësi i Senatit për Partinë Popullore të opozitës konservatore, bëri thirrje për një rishikim të ligjit javën e ardhshme në Senat.

“Spanjollët janë të zemëruar me uljen e dënimeve për sulmet ndaj grave dhe fëmijëve. Kjo nuk duhet të kishte ndodhur kurrë. Kriminelët po fërkojnë duart nga gëzimi.”

Sipas ligjeve të mëparshme seksuale të Spanjës, një sulmues duhej të përdorte dhunë fizike ose frikësim që një sulm të klasifikohej si përdhunim.

Një aspekt i klasave të ligjit të ri përndjekja ose ngacmimi në rrugë, ose thirrja në mënyrë poshtëruese do të bëhet krim në vend të kundërvajtjeve.

Përdhunimi në grup konsiderohet si një faktor rëndues që mund të sjellë dënime deri në 15 vjet, një masë e krijuar për të penguar këto sulme, të cilat kanë tronditur Spanjën.

Ligji ka krijuar një linjë ndihmëse për sulme seksuale, katër orëshe dhe shtëpi të specializuara për fëmijë për viktimat e mitura.

Qeveria e koalicionit të krahut të majtë të Spanjës ka kërkuar ta bëjë politikën seksuale një gur themeli të politikave të saj, por opozita pretendon se kjo nuk është e zbatueshme.

Në rastin Wolf Pack, i cili mori emrin e tij nga grupi i burrave WhatsApp, ata fillimisht u dënuan për abuzim seksual sepse gjykata gjeti se ata nuk kishin përdorur dhunë apo frikësim dhe u dënuan me nëntë vjet burg.

Vendimi shkaktoi demonstrata të menjëhershme në të gjithë Spanjën.

Në vitin 2019, tre vjet pas sulmit fillestar, Gjykata e Lartë ndryshoi vendimin fillestar dhe dënoi të pestët për sulm seksual ose përdhunim dhe dha dënime deri në 15 vjet.

Nuk ishte i vetmi rast i përdhunimit në grup që tmerroi publikun spanjoll.

Një rast tjetër në Sabadell, një qytet afër Barcelonës, shkaktoi zemërim të ngjashëm dhe hapi rrugën drejt ndryshimit të ligjit.

Në vitin 2021, tre anëtarë të një bande që përdhunuan një grua 18-vjeçare në një njësi industriale të braktisur në qytetin katalanas në vitin 2019 u burgosën nga 13 deri në 31 vjet.

Gratë bërtasin jashtë Ministrisë së Drejtësisë në Madrid, Spanjë,