Raportuesi i Parlamentit Evropian për Kosovën, Riho Terras, ka deklaruar në mbledhjen kushtuar Ballkanit Perëndimor se zgjerimi i Bashkimit Evropian mbetet instrumenti më i rëndësishëm për garantimin e sigurisë dhe stabilitetit në Evropë, duke bërë thirrje që Kosovës t’i jepet statusi i vendit kandidat.
Terras theksoi se debati për Ballkanin Perëndimor ka një rëndësi të veçantë simbolike, pasi BE po e trajton rajonin si tërësi, ndonëse çdo vend meriton qasje të veçantë në procesin e zgjerimit.
Sipas tij, zgjerimi i Bashkimit Evropian është mënyra më efektive për konsolidimin e hapësirës së sigurisë në Evropë dhe për shmangien e “zonave gri” që mund të shfrytëzohen nga regjime autoritare.
“Zgjerimi ka një kuptim shumëdimensional: së pari, natyrisht, gatishmëria e vendeve që dëshirojnë t’i bashkohen Bashkimit Evropian dhe përpjekjet e nevojshme për reforma të bëra për t’u anëtarësuar. Së dyti, zbatimi i mënyrës evropiane të jetesës dhe i hapësirës së sigurisë, në mënyrë që në të ardhmen të mos na duhet të flasim për ‘zona gri’ dhe koka urash të mundshme, përmes të cilave regjimet autoritare mund të promovonin interesat e tyre”, ka deklaruar Terras.
Duke folur për Kosovën, Terras theksoi se avancimi në procesin e integrimit evropian duhet të mbetet prioritet, duke shtuar se statusi i vendit kandidat është i një rëndësie të jashtëzakonshme për vendin.
Ai komentoi edhe zhvillimet politike në Kosovë, duke e cilësuar periudhën e fundit si të vështirë për shkak të cikleve të shpeshta zgjedhore dhe mungesës së stabilitetit institucional, ndonëse theksoi se kjo tregon një demokraci funksionale.
“Si raportues i Parlamentit Evropian për Kosovën, për mua është shumë e rëndësishme që Kosova të fitojë statusin e vendit kandidat. Është e një rëndësie të jashtëzakonshme që Kosova të vazhdojë në rrugën e saj evropiane dhe që mbështetja e lartë publike për integrimin evropian të vazhdojë…
Viti i fundit ka qenë politikisht jashtëzakonisht i vështirë për Kosovën. Në pak më shumë se një vit, janë zhvilluar tri zgjedhje parlamentare dhe zgjedhjet lokale. Vendi ka qenë në një modë të përhershme fushate zgjedhore. Edhe pse kjo është një shenjë e qartë e një demokracie të gjallë që funksionon në Kosovë, është e qartë se është e vështirë të ushtrohet pushteti legjislativ dhe ekzekutiv në një regjim të tillë të vazhdueshëm fushate”, ka shtuar Terras.
Terras përmendi gjithashtu disa arritje, përfshirë hapjen e fondeve të Planit të Rritjes dhe Reformave si dhe vendimin e Komisionit Evropian për heqjen e masave ndëshkuese ndaj Kosovës, të cilat sipas tij kishin ndikuar negativisht në shoqërinë civile dhe biznesin.
Megjithatë, ai theksoi se mbeten sfida të rëndësishme, veçanërisht në fushën e lirisë së shtypit, sundimit të ligjit dhe funksionimit të sistemit të drejtësisë.
“Parlamenti Evropian ka theksuar në raportin e tij se, me gjithë situatën e vështirë politike, është shënuar progres në disa çështje të rëndësishme. Kuvendi i Kosovës mori vendimet e nevojshme për të hapur fondet e Planit të Rritjes dhe Reformave. Po aq i rëndësishëm është edhe vendimi i Komisionit Evropian për t’i dhënë fund masave ndëshkuese, të cilat ishin qartazi të padrejta dhe ndikuan negativisht veçanërisht në shoqërinë civile dhe biznesin lokal…
Ka ende fusha ku reformat dhe progresi nuk kanë qenë të mjaftueshme. Raporti i parlamentit thekson shumë qartë çështjet që lidhen me lirinë e shtypit. Ne gjithashtu theksojmë nevojën për të mbrojtur parimet e sundimit të ligjit, për të mbrojtur lirinë procedurale të gjykatave dhe të prokurorisë”, ka thënë ai.
Duke folur për dialogun Kosovë-Serbi, Terras tha se procesi ka ngecur për shkak të bllokadave politike dhe se për vazhdimin e tij nevojiten qeveri funksionale dhe vullnet i qartë politik.
“Dialogu Beograd-Prishtinë ka ngecur prej kohësh për shkak të bllokadës politike. Që ky proces i rëndësishëm strategjik të vazhdojë, përveç vullnetit politik, nevojiten një qeveri funksionale dhe një mandat i qartë. Sfidat me të cilat përballet Kosova janë serioze, por populli i Kosovës është qartazi shumë pro-evropian. Detyra jonë është të ruajmë perspektivën për ta dhe t’i ndihmojmë ata të afrohen më shumë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian”, shtoi ai.