Ndërsa bota është e përqendruar te Irani, Ngushtica e Hormuzit dhe presidenca e lëvizshme e Donald Trump, vlen të kujtojmë se gjeopolitika e inteligjencës artificiale (AI) pothuajse me siguri do të ketë pasoja shumë më të qëndrueshme se të gjitha këto.
Ne po jetojmë në një transformim me përmasa të ngjashme me Revolucionin e Dytë Industrial të fund-shekullit XIX dhe fillim-shekullit XX. Megjithatë, Revolucioni i AI po zhvillohet shumë më shpejt dhe me shumë më pak kohë për udhëheqësit globalë që të përshtaten, ndaj rreziqet janë më të mëdha – pavarësisht potencialit të konsiderueshëm që sjell AI.
Revolucioni Industrial e rishkroi historinë. Ai zhvendosi fuqinë nga bujqësia te industria, nga aristokracitë tokësore te magnatët e prodhimit, dhe nga perandoritë te shtetet-kombe që mund të prodhonin, mobilizonin dhe inovonin në shkallë të gjerë. Nga ky përmbysje lindën kapitalizmi dhe komunizmi, politika masive dhe luftërat masive, dhe përfundimisht katastrofat e dy luftërave botërore.
Pra, si duket gjeopolitika e Revolucionit të AI? Gara e shekullit XX për energji, lëndë të para dhe kapacitete bërthamore vetëm sa do të intensifikohet, duke pasur parasysh oreksin e madh të qendrave të të dhënave për energji. Por kjo do të shoqërohet edhe me një garë për fuqi kompjuterike, dominim të të dhënave dhe epërsi algoritmike. Shtetet që do të udhëheqin në AI jo vetëm që do të rriten më shpejt ekonomikisht, por do të qeverisin ndryshe, do të luftojnë ndryshe dhe do të projektojnë ndikim në mënyra që sot janë të vështira për t’u parashikuar.
Në këtë kontekst duhet parë edhe shfaqja e fundit e Mythos AI system, sistemi i avancuar i AI nga Anthropic, aftësitë e të cilit janë aq potencialisht shkatërruese dhe të fuqishme sa krijuesit e tij po kufizojnë aktualisht përdorimin e tij. Sipas raportimeve, ai mund të identifikojë dhe shfrytëzojë në mënyrë autonome dobësi të panjohura më parë në softuer – mijëra të tilla – në sisteme që mbështesin funksionet bazë të financave globale, komunikimeve dhe infrastrukturës kritike. Kjo do të thotë se bankat, shërbimet e internetit dhe sistemet e trajtimit të ujit bëhen më të cenueshme.
Në Atlantic Council, gjatë takimeve pranverore të International Monetary Fund dhe World Bank më herët këtë muaj, liderët financiarë globalë dhe bankierët qendrorë shprehën shqetësime për Mythos në biseda private po aq shpesh sa për rritjen e ngadaltë ekonomike, çmimet e energjisë dhe nivelet e borxhit ndërkombëtar.
Mythos jep një pamje të një bote të ardhshme ku balanca mes sulmit dhe mbrojtjes në hapësirën kibernetike, në fushëbetejat ushtarake dhe më gjerë, anon ndjeshëm nga ata që arrijnë të shfrytëzojnë të parët aftësitë e AI.
Pikërisht për këtë arsye, më duket se Mythos – dhe jo Irani – është sinjali më i rëndësishëm paralajmërues gjeopolitik i këtij momenti. (Megjithëse vlen të theksohet se një zyrtar i lartë amerikan më ka thënë se OpenAI dhe Google nuk janë shumë prapa me aftësi të ngjashme.)