Kosova ka hyrë në një fazë ku matematika zgjedhore nuk mjafton më. Fitorja politike nuk përkthehet automatikisht në sukses shtetëror. Andaj, edhe nëse Albin Kurti fiton më 7 qershor, pyetja më e rëndësishme nuk është sa deputetë do t’i ketë. Pyetja është shumë më e thjeshtë dhe shumë më e vështirë njëkohësisht: Çfarë do të bëjë ai me fitoren?
Imer Mushkolaj
Më 7 qershor qytetarët e Kosovës do të votojnë sërish. Dikush për ndryshim, dikush për vazhdimësi, dikush nga bindja, e dikush thjesht nga mungesa e alternativës. Dhe nëse rezultati prodhon edhe një mandat tjetër për Albin Kurtin dhe partinë e tij, pyetja më e rëndësishme nuk do të jetë sa vota fitoi apo sa deputetë siguroi. Pyetja e vërtetë është shumë më e madhe: çfarë do të bëjë me fitoren?
Kosova ka hyrë në një fazë ku matematika zgjedhore nuk mjafton më. Fitorja politike nuk përkthehet automatikisht në sukses shtetëror. Numrat në Kuvend nuk zgjidhin vetvetiu problemet strukturore. Mandati nuk është rezultat – është përgjegjësi. Dhe përgjegjësitë që e presin Kosovën pas këtyre zgjedhjeve janë të shumta, të ndërlikuara dhe nuk mund të shtyhen më.
Një prej tyre është raporti me aleatët ndërkombëtarë. Për vite me radhë, Kosova është mbështetur në partneritetin strategjik me SHBA’në dhe vendet perëndimore – jo vetëm për siguri, por edhe për zhvillim ekonomik, investime dhe fuqizim institucional. Në një kohë kur rajoni po bëhet më i paparashikueshëm dhe kur gjeopolitika po ndryshon me shpejtësi, ruajtja e këtyre marrëdhënieve nuk është luks diplomatik. Është interes shtetëror.
Të enjten erdhi edhe një mesazh publik që nuk duhet parë si rutinë diplomatike. Ambasada e SHBA’së në Prishtinë bëri thirrje që Kosova të lidhet me projektet amerikane të gazit, si pjesë e forcimit të sigurisë energjetike. Në shikim të parë mund të duket si deklaratë teknike. Në fakt, është shumë më tepër se kaq. Energjia sot është politikë. Është ekonomi. Është siguri kombëtare.
Kosova vazhdon të mbetet e ekspozuar ndaj krizave energjetike, me infrastrukturë të vjetër, me kapacitete të kufizuara dhe me varësi të madhe nga burimet ekzistuese. Çdo dimër sjell pasiguri. Çdo krizë rajonale krijon frikë për furnizim dhe çmime.
Prandaj, pyetja nuk duhet të jetë vetëm nëse qeveria pajtohet apo jo me propozimet e partnerëve strategjikë. Pyetja është nëse ekziston një plan serioz për të ardhmen energjetike të vendit. Sepse politika nuk është vetëm refuzim. Politikë është edhe zgjedhje. Dhe ndonjëherë, zgjedhjet më të rëndësishme janë ato që kërkojnë pragmatizëm.
* * *
Një mandat i ri për Albin Kurtin do të sjellë edhe presione të reja në raport me dialogun. Edhe pse kjo temë shpesh shmanget në fushata, realiteti nuk ndryshon. Dialogu nuk zhduket vetëm sepse partitë nuk flasin për të. Marrëveshjet e arritura mbeten aty. Kërkesat ndërkombëtare mbeten aty. Edhe pritjet ndaj Kosovës mbeten aty. Pikërisht këtu lind dilema më e madhe: a do të përdoret fitorja për të marrë vendime të vështira apo vetëm për të zgjatur status quo-në? Kosova tashmë ka humbur shumë kohë në bllokime të panevojshme politike. Ka humbur energji në polarizim të skajshëm. Ka humbur mundësi ekonomike për shkak të pasigurisë dhe krizave të vazhdueshme. Ndërkohë, qytetarët vazhdojnë të përballen me problemet e përditshme.
Ekonomia mbetet sfidë serioze. Pagat vazhdojnë të mos ecin me ritmin e kostos së jetesës, të rinjtë vazhdojnë të largohen, investitorët vazhdojnë të kërkojnë stabilitet më të madh, bizneset ankohen për barriera administrative, shëndetësia vazhdon të prodhojë pakënaqësi, kurse arsimi vazhdon të presë reforma që fliten prej vitesh. Asnjë prej këtyre problemeve nuk zgjidhet vetëm me fitore zgjedhore. Në fakt, sa më e madhe fitorja, aq më të vogla bëhen arsyetimet.
Nëse Kurti fiton përsëri, ai nuk do të ketë luksin politik të sillet si opozitar. Nuk do të mund të kërkojë vazhdimisht fajtorë te qeveritë e kaluara. Nuk do të mund ta ndërtojë diskursin vetëm mbi pengesat e jashtme. Pas kaq vitesh në pushtet, përgjegjësia bëhet e plotë.
Natyrisht, kjo nuk e përjashton përgjegjësinë e opozitës. Përkundrazi. Opozita vazhdon të duket e fragmentuar, shpesh pa koordinim dhe pa një alternativë të qartë. Në shumë raste, strategjia e saj është ndërtuar më shumë mbi pritjen që Kurti të humbë vetë, sesa mbi përpjekjen për ta fituar besimin e qytetarëve. Por dobësia e opozitës nuk është argument për rehati të pushtetit.
Kosova sot nuk ka nevojë vetëm për fitues të zgjedhjeve, por për qeverisje që prodhon rezultate. Për institucione që marrin vendime. Për partneritete që funksionojnë. Për politika që shohin përtej ciklit të ardhshëm zgjedhor.
Qytetarët mund të impresionohen nga fitoret, por jetojnë me pasojat e qeverisjes. Pikërisht këtu qëndron dallimi ndërmjet të fituarit të zgjedhjeve dhe të udhëhequrit të shtetit. Prandaj, edhe nëse Albin Kurti fiton më 7 qershor, pyetja më e rëndësishme nuk është sa deputetë do t’i ketë. Pyetja është shumë më e thjeshtë dhe shumë më e vështirë njëkohësisht: Çfarë do të bëjë ai me fitoren? Sepse ndonjëherë, nuk mjafton të fitosh. Duhet të dish çfarë të bësh me fitoren.