Vendet e G7 kanë deklaruar se janë të gatshme të ndërmarrin “masa të nevojshme” për të mbështetur furnizimin global me energji, pasi lufta mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Izraelit kundër Iranit ka shkaktuar rritje të fortë të çmimeve të naftës.
Megjithatë, takimi i ministrave të financave të G7 dhe i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë përfundoi pa marrëveshje për lirimin e rezervave strategjike të naftës.
Çmimi i naftës arriti pothuajse 120 dollarë për fuçi të hënën, mes frikës për ndërprerje të zgjatur të furnizimit, duke shkaktuar edhe rënie në tregjet globale të aksioneve. Gjatë takimit virtual, u diskutua mundësia e përdorimit të rezervave të naftës.
Drejtori i Fatih Birol paralajmëroi se tregjet globale të naftës janë përkeqësuar ditët e fundit. Ai theksoi se, përveç vështirësive të transportit në Ngushticën e Hormuzit, një pjesë e madhe e prodhimit të naftës është ndërprerë, duke krijuar rreziqe të mëdha për tregun.
Sipas tij, vendet anëtare të agjencisë kanë aktualisht mbi 1.2 miliardë fuçi rezerva emergjente publike të naftës, ndërsa industria mban edhe rreth 600 milionë fuçi të tjera nën detyrim qeveritar.
Ministri francez i Financave, Roland Lescure, tha pas takimit se ende nuk është marrë vendim për lirimin e rezervave emergjente. Nëse kjo ndodh, do të ishte hera e parë që nga viti 2022, pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia.
Ndërkohë, ministrja britanike e Financave, Rachel Reeves, tha se Britania ka kërkuar ulje të menjëhershme të tensioneve në Lindjen e Mesme dhe siguri për anijet që kalojnë në rajon.
Rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë kalon zakonisht përmes Ngushticës së Hormuzit, por trafiku në këtë korridor strategjik është ndërprerë pothuajse plotësisht që nga fillimi i luftës më shumë se një javë më parë.
Gjatë fundjavës, SHBA dhe Izraeli kryen sulme të reja ajrore në Iran, duke goditur edhe depo nafte. Ndërkohë, Irani ka shënjestruar infrastrukturën energjetike në vendet fqinje të Gjirit. Arabia Saudite njoftoi se kishte rrëzuar dy valë dronësh që po i drejtoheshin një fushe të madhe nafte.
Pas këtyre zhvillimeve, çmimi i naftës Brent në tregjet aziatike u rrit me mbi 25%, duke arritur përkohësisht në rreth 119.50 dollarë për fuçi, para se të binte në rreth 102 dollarë.
Presidenti amerikan Donald Trump ka minimizuar shqetësimet për rritjen e çmimeve të naftës, duke thënë se rritja afatshkurtër është një “çmim i vogël për sigurinë dhe paqen”.
Ekspertët paralajmërojnë se nëse konflikti vazhdon, çmimi i naftës mund të arrijë mes 120 dhe 150 dollarë për fuçi, çka mund të detyrojë konsumatorët dhe bizneset të ulin konsumin e energjisë, raporton BBC.
Ndërkohë, janë rritur edhe çmimet e gazit. Në Britani, çmimi i gazit për dorëzim muajin e ardhshëm u rrit me gati 25%, ndërsa tregjet financiare globale pësuan luhatje për shkak të pasigurisë së krijuar nga konflikti.