Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka deklaruar të martën se qeveria do të lejojë pagesat dhe transaksionet financiare me kompaninë e naftës NIS – e cila është nën sanksione amerikane – deri në fund të javës.
Vendimi, sipas tij, është marrë pavarësisht rrezikut të sanksioneve dytësore që mund t’i kanosen Serbisë nga Shtetet e Bashkuara.
Masa e përkohshme synon të mundësojë që NIS të kryejë pagesat e punëtorëve dhe obligimet e tjera financiare, pas vendimit të Departamentit të Thesarit të SHBA-ve për sanksione ndaj kësaj kompanie në tetor, shkruan Reuters.
Sanksionet janë pjesë e paketës më të gjerë të ndëshkimeve kundër industrisë ruse të energjisë në përshkallëzim të agresionit të Rusisë në Ukrainë.
NIS njoftoi se ka nisur procesin e ndalimit të rafinerisë së saj në Pancevo – e vetmja rafineri në Serbi – për shkak të mungesës së furnizimit me naftë të papërpunuar dhe pasojave të sanksioneve amerikane. Kompania konfirmoi se objektet janë futur në “modalitet të pezulluar”, fazë që i paraprin mbylljes së plotë.
Nga kompania u deklarua se proceset e ndalimit janë organizuar në mënyrë që rifillimi të jetë i mundur menjëherë sapo të vijojë furnizimi me naftë të papërpunuar.
Gazprom Neft dhe Gazprom, që zotërojnë shumicën e aksioneve në NIS, janë urdhëruar të heqin dorë nga pronësia e tyre për shkak të sanksioneve që lidhen pikërisht me origjinën ruse të kompanisë. Javën e kaluar, Vuçiq paralajmëroi se nëse kompanitë ruse nuk e shesin pjesën e tyre brenda 50 ditësh, qeveria serbe do të marrë përsipër operimin e NIS dhe do të bëjë ofertë për blerjen e aksioneve.
Megjithëse bankat serbe – përfshirë edhe bankën qendrore = rrezikojnë sanksione dytësore nga SHBA-ja për çdo bashkëpunim financiar me kompaninë e sanksionuar, Vuçiq tha se Serbia do të vazhdojë transaksionet deri të paktën të hënën.
Rafineria e NIS, me kapacitet vjetor prej 4.8 milionë tonësh, është një aktor kyç në ekonominë serbe. Kompania punëson rreth 14 mijë persona dhe kontribuon afro 5% të GDP-së së Serbisë, përveçse mbulon rreth 10% të të ardhurave buxhetore.
Aktualisht, Serbia po përdor rezervat afatshkurtra dhe po importon pjesën më të madhe të nevojave të saj nga Hungaria.