Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) ka njoftuar se planifikon të hedhë në treg një sasi rekord prej 400 milionë fuçish naftë të papërpunuar nga rezervat emergjente, si përgjigje ndaj ndërprerjeve të furnizimit të shkaktuara nga lufta dhe tensionet në rajon.
Sipas njoftimit, 32 shtetet anëtare të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë kanë rënë dakord të lirojnë këtë sasi nga rezervat strategjike me synimin për të stabilizuar tregjet ndërkombëtare të energjisë, të cilat janë përballur me çrregullime të mëdha për shkak të konfliktit.
Vendimi u bë publik nga drejtori ekzekutiv i agjencisë, Fatih Birol, i cili deklaroi se rezervat emergjente do të hidhen në treg në një afat kohor të përshtatur me rrethanat dhe politikat kombëtare të secilit vend anëtar.
Megjithatë, ky veprim shihet nga disa analistë si një masë emergjente që tregon presionin e madh mbi tregjet globale të energjisë. Lirimi i rezervave strategjike konsiderohet një instrument i përkohshëm për stabilizimin e çmimeve dhe furnizimit, ndërsa nuk adreson drejtpërdrejt shkaqet strukturore të krizës energjetike që po përshkallëzohet për shkak të konfliktit.
Ky është lirimi i gjashtë i koordinuar i rezervave në historinë e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, e themeluar në vitin 1974. Masa të ngjashme janë ndërmarrë në vitin 1991 gjatë Luftës së Parë të Gjirit, në vitin 2005 pas uraganit Katrina në Shtetet e Bashkuara, në vitin 2011 gjatë luftës në Libi, si dhe dy herë në vitin 2022 pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia.
Sipas agjencisë, lufta që nisi më 28 shkurt ka penguar ndjeshëm rrjedhën e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme energjetike në botë. Aktualisht, eksportet e naftës së papërpunuar dhe produkteve të rafinuara nga rajoni kanë rënë në më pak se 10 për qind të niveleve para konfliktit, duke detyruar shumë operatorë të reduktojnë ndjeshëm prodhimin.
Agjencia thekson se Azia është rajoni që deri tani po përballet me ndikimin më të madh nga këto ndërprerje të furnizimit.
Në total, shtetet anëtare të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë mbajnë më shumë se 1.2 miliardë fuçi rezerva emergjente, ndërsa rreth 600 milionë fuçi të tjera ruhen nga industria e energjisë sipas detyrimeve të vendosura nga qeveritë. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se përdorimi i këtyre rezervave është vetëm një zgjidhje e përkohshme dhe se pa stabilizimin e situatës gjeopolitike, presioni mbi tregjet globale të energjisë pritet të vazhdojë.
Gjermania e Austria lirojnë rezervat e naftës për të ndihmuar në frenimin e rritjes së çmimeve