Ndërsa udhëheqësit e NATO-s po përgatiten për një samit në Turqi javën e ardhshme, planet për një samit të aleancës në Shqipëri vitin e ardhshëm janë vënë në dyshim për shkak të rezistencës së administratës së Trump dhe pakënaqësisë së disa anëtarëve të NATO-s me shpenzimet e ulëta të mbrojtjes së Tiranës, thanë për Reuters një diplomat i NATO-s, një zyrtar evropian dhe tre persona të njohur me çështjen.
Një draft-deklaratë për samitin e ardhshëm të NATO-s në Ankara nuk përmend aktualisht mbajtjen e takimit të radhës në Shqipëri, ndonëse më herët ishte deklaruar se ai do të mbahej atje, thanë burimet, shkruan Reuters, transmeton Dukagjini.
Ky zhvillim vjen ndërkohë që anëtarët evropianë të NATO-s po përpiqen t’i tregojnë presidentit amerikan Donald Trump në Ankara se kanë bërë përparim në përmbushjen e zotimeve për shpenzimet e mbrojtjes, duke shmangur përplasje të hapura me të.
Pasiguria mbi samitin në Shqipëri vjen gjithashtu pas raportimeve të Reuters në prill se NATO po shqyrton mundësinë e heqjes së praktikës së mbajtjes së samiteve çdo vit, një lëvizje që mund të shmangte takime potencialisht të tensionuara me Trump në të ardhmen.
Një nga burimet tha se shpenzimet e mbrojtjes së Shqipërisë janë të tilla që nëse NATO do të mbajë samit në vend në vitin 2027, kjo mund të shkaktojë pakënaqësi te Trump dhe të sjellë reagime negative.
Një diplomat evropian tha se versioni më i fundit i tekstit thotë vetëm se liderët mezi presin takimin e ardhshëm, pa specifikuar kohën apo vendin.
“Draftet janë vetëm draft, jo vendime,” tha një zëdhënës i qeverisë shqiptare për Reuters, duke komentuar mungesën e përmendjes së Shqipërisë në draftin që është ende në negociata.
Shtëpia e Bardhë nuk ka komentuar, ndërsa një zyrtar i NATO-s tha se nuk kishte koment të menjëhershëm.
FOKUSI TE SHPENZIMET E MBROJTJES
Në vitet e fundit, deklaratat zyrtare të samiteve të NATO-s kanë përmendur zakonisht qartë vendin e takimit të ardhshëm.
Në samitin e Hagës vitin e kaluar, liderët deklaruan se “mezi presim takimin tonë të ardhshëm në Turqi në vitin 2026, i ndjekur nga një takim në Shqipëri”.
Në të njëjtin samit, liderët e NATO-s iu përgjigjën kërkesave të Trump duke u zotuar të shpenzojnë 5% të PBB-së për mbrojtje dhe masa të lidhura me mbrojtjen brenda një dekade.
Shtetet anëtare premtuan 3.5% të PBB-së për mbrojtje bazë (si ushtria dhe armatimi) dhe 1.5% për masa më të gjera si siguria kibernetike.
Megjithatë, disa vende ende nuk e kanë arritur as objektivin e mëparshëm prej 2% të PBB-së për mbrojtje.
“Kur shikon 2%, pothuajse të gjithë aleatët janë aty,” tha Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte në një konferencë për shtyp.
“Vitin e kaluar, Shqipëria, Çekia dhe Sllovenia nuk ishin, por këtë vit kanë premtuar të shkojnë mbi 2%,” shtoi ai.
SHQIPËRIA PLANIFIKON MASA PËR ZOTIMET E NATO-S
Qeveria shqiptare tha për Reuters se po finalizon masat fiskale për të përafruar shpenzimet e mbrojtjes dhe ato të lidhura me mbrojtjen për vitin 2026 me zotimet e NATO-s.
Sipas saj, pas miratimit të këtyre masave, shpenzimet e mbrojtjes dhe të lidhura me mbrojtjen do të arrijnë në 2.6% të PBB-së, ku 2.2% do të jenë shpenzime bazë të mbrojtjes dhe 0.4% të tjera do të jenë për siguri dhe mbrojtje.
Një diplomat evropian tha se Shqipëria ende mund të jetë mikpritëse e samitit, duke shtuar: “Po përparojnë, do të shohim si do të përfundojë. Ende besoj se samiti i ardhshëm do të jetë në Shqipëri.”