Çmimet e gazit natyror në tregun evropian kanë shënuar rritje të fortë, ndërsa përshkallëzimi i konfliktit në Lindjen e Mesme ka nxitur frikën për ndërprerje serioze të furnizimit global me energji, raporton Bloomberg Adria.
Kontratat e ardhshme referuese u rritën deri në 28 për qind, duke shënuar rritjen më të madhe ditore që nga gushti i vitit 2023. Lëvizja erdhi pasi trafiku i cisternave përmes Ngushticës së Hormuzit u pezullua kryesisht gjatë fundjavës.
Ngushtica e Hormuzit është një korridor strategjik për transportin e energjisë, përmes të cilit kalon rreth 20 për qind e eksporteve globale të gazit natyror të lëngshëm (LNG). Edhe çmimet e naftës kanë pësuar rritje të ndjeshme.
Ekspertët paralajmërojnë se situata mund të shkaktojë tronditjen më të madhe në tregun e gazit që nga pushtimi rus i Ukrainës katër vjet më parë, i cili çrregulloi tregtinë globale të energjisë. Megjithëse vendet aziatike përthithin pjesën më të madhe të LNG-së nga Lindja e Mesme, çdo ndërprerje e furnizimit do të shtonte konkurrencën për burime alternative dhe do të rriste çmimet globalisht, përfshirë në Evropë.
Evropa konsiderohet veçanërisht e ekspozuar, pasi rezervat e gazit janë në nivele të ulëta dhe rajoni duhet të importojë sasi të mëdha LNG-je gjatë muajve të verës për të mbushur depozitat para dimrit. Sipas vlerësimit të Goldman Sachs Group Inc., nëse transporti përmes Ngushticës së Hormuzit do të ndalej për një muaj, çmimet e gazit në Evropë mund të dyfishoheshin.
Përshkallëzimi i konfliktit u thellua gjatë fundjavës, pasi SHBA-ja dhe Izraeli goditën objektiva në Iran, ndërsa Teherani reagoi me kundërsulme ndaj disa vendeve. Të dhënat tregojnë se cisternat e LNG-së të planifikuara për t’u ngarkuar në Katar dhe Emiratet e Bashkuara Arabe po shtyjnë nisjet ose po ndryshojnë itineraret.
Në të njëjtën kohë, Izraeli ka mbyllur disa fusha gazi, duke detyruar Egjiptin – një importues i madh – të kërkojë furnizime shtesë me LNG.
Megjithëse Irani ka deklaruar se nuk planifikon mbylljen e Ngushticës së Hormuzit, shumë anije kanë filluar ta shmangin kalimin menjëherë pas shpërthimit të konfliktit. Katari ndërkohë ka njoftuar pezullimin e përkohshëm të lundrimit detar.
Kontratat holandeze të ardhshme për dorëzim muajin e ardhshëm, që shërbejnë si pikë referimi për çmimet e gazit në Evropë, u tregtuan 20 për qind më lart, në 38.44 euro për megavat-orë, në orën 8:04 sipas kohës së Amsterdamit.