Katër astronautë të evakuuar nga Stacioni Ndërkombëtar i Hapësirës (ISS) kanë mbërritur sërish në Tokë pasi qëndrimi i tyre në hapësirë u shkurtua për një muaj për shkak të një problemi “serioz” shëndetësor.
Kapiteni i ekuipazhit, astronauti i NASA-s Mike Fincke, doli i pari nga anija kozmike, duke buzëqeshur dhe duke u lëkundur pak mbi këmbë para se të shtrihesh në një barelë, sipas procedurave standarde.
Pas tij erdhën Zena Cardman nga NASA, Kimiya Yui nga Japonia dhe kosmonauti Oleg Platonov, duke i përshëndetur kamerat dhe buzëqeshur. “Është kaq mirë të jem sërish në shtëpi!”, tha Cardman.
Kjo është hera e parë që astronautët evakuohen për shkak të një problemi shëndetësor që nga vendosja e stacionit në orbitë në vitin 1998.
Ekuipazhi, i njohur si Crew-11, tani do të kryejë kontrolle mjekësore përpara se të transportohet në tokë pas uljes në det pranë Kalifornisë.
Në një konferencë për shtyp pas uljes, administratori i NASA-s, Jared Isaacman, tha se astronauti i sëmurë është “mirë tani” dhe në “mendje të mirë”.
Sipas komunikimeve të mëparshme të NASA-s mbi shëndetin e astronautëve, është e pamundur që identiteti i anëtarit të ekuipazhit ose detajet e problemit shëndetësor të bëhen publike.
Kontrolli i ISS-së i është dorëzuar kosmonautit rus Sergey Kud-Sverchkov dhe dy anëtarëve të tjerë të ekuipazhit.
Qëndrimi i Crew-11 u shkurtua për shkak të një problemi shëndetësor të një anëtari, tha NASA, pa dhënë detaje mbi natyrën e sëmundjes, por duke shtuar se ai është në gjendje stabile.
Astronautët kishin arritur në ISS më 1 gusht, duke pritur të përfundonin një qëndrim standard gjashtë muaj e gjysmë, dhe ishin parashikuar të ktheheshin në mes të shkurtit.
Por javën e kaluar, një ecje në hapësirë e planifikuar nga Fincke dhe Cardman u anulua në minutën e fundit. Orë më vonë, NASA njoftoi se një anëtar i ekuipazhit ishte sëmurë.
“Është një përzierje ndjesish,” tha Fincke kur dorëzoi “çelësat” e ISS-së tek Kud-Sverchkov të hënën.
Në një postim në rrjetet sociale, ai theksoi se të gjithë anëtarët e ekuipazhit janë “stabilë, të sigurt dhe mirë të kujdesur”.
Duke orbituar Tokën në një lartësi prej 250 miljesh, Stacioni Ndërkombëtar i Hapësirës kryen 16 orbitë rreth planetit çdo ditë, duke udhëtuar me një shpejtësi prej 17,500 miljesh në orë.
Stacioni menaxhohet nga pesë agjenci hapësinore dhe kryen kërkime të ndryshme shkencore mbi hapësirën dhe efektet e jetesës në mikrogravitet te njerëzit, kafshët dhe bimët.
ISS ka disa pajisje mjekësore dhe astronautët janë të trajnuar për të përballuar probleme të vogla shëndetësore, por nuk ka mjek në bord.
Evakuimi ishte një test serioz për procedurat e NASA-s në rast të problemeve shëndetësore dhe, sipas të gjitha treguesve, i kaloi me sukses, megjithëse mund të lindin pyetje se sa mirë do të ishte reaguar në rast të një emergjence më serioze.
Ky largim i hershëm lë ISS-në me një ekuipazh minimal prej vetëm tre astronautësh – Chris Williams nga NASA dhe kosmonautët Kud-Sverchkov dhe Sergei Mikaev – deri në mbërritjen e katër astronautëve të tjerë në shkurt.
“Pavarësisht të gjitha ndryshimeve dhe vështirësive, ne do ta kryejmë punën tonë në ISS, duke kryer të gjitha detyrat shkencore dhe mirëmbajtjen, çfarëdo që të ndodhë,” tha Kud-Sverchkov të hënën. Ai pastaj dha komandën e tij të parë – një përqafim grupor.
Incidenti është i pashembullt në historinë e ISS-së, e cila ka qenë e pajisur me ekuipazh të përhershëm për 26 vjet.
Misionet hapësinore kanë përfunduar para kohe për shkak të problemeve shëndetësore vetëm dy herë më parë./BBC