Vendet e Gjirit po rishikojnë projektet e tubacioneve për të anashkaluar Ngushticën e Hormuzit ndërsa konflikti i fundit ringjall shqetësimet mbi varësinë e rajonit në një nga pikat më të rëndësishme të bllokimit së naftës dhe gazit në botë, thuhet sot në një raport të “Financial Times”.
Debati i ripërtërirë pasqyron shqetësimin në rritje se kontrolli i zgjatur iranian ose ndërprerja në ngushticë mund t’i lërë eksportuesit e Gjirit të ekspozuar, duke i shtyrë zyrtarët dhe drejtuesit e industrisë të rishqyrtojnë opsionet që dikur shiheshin si shumë të kushtueshme ose shumë të vështira për t’u zbatuar.
Kriza aktuale ka përforcuar vlerën strategjike të tubacionit Lindje-Perëndim të Arabisë Saudite, një rrugë 1.200 kilometrash që transporton naftë të papërpunuar në portin e Detit të Kuq të Yanbu-së dhe lejon që eksportet të shmangin plotësisht Hormuzin. Një drejtues i lartë i energjisë i Gjirit e përshkroi tubacionin për FT si “një kryevepër gjeniale” në retrospektivë.
Drejtori ekzekutiv i “Saudi Aramco”-s, Amin Nasser theksoi rëndësinë e linjës, duke thënë se është “rruga kryesore nga e cila po përfitojmë tani” ndërsa mbretëria mendon nëse do ta zgjerojë apo jo më tej kapacitetin e saj apo do të zhvillojë rrugë dhe terminale shtesë eksporti në brigjet e Detit të Kuq.
Raporti thekson se opsionet e mundshme afatgjata mund të përfshijnë korridore më të gjera tregtare që shtrihen nga India përmes Gjirit deri në Evropë ndërsa disa drejtues argumentojnë se tubacionet në daljet e Mesdheut përfundimisht do të ndërtohen.
Drejtori ekzekutiv i “NewMed Energy” të Izraelit, Yossi Abu tha: “Njerëzit duhet të kontrollojnë fatet e tyre, me miqtë e tyre”. Megjithatë, drejtuesit e industrisë paralajmëruan se pengesat mbeten të rënda. Drejtori ekzekutiv i “Cat Group” me bazë në Liban, Christopher Bush tha se replikimi i tubacionit Lindje-Perëndim të Arabisë Saudite sot do të kushtonte të paktën 5 miliardë dollarë ndërsa rrugët më komplekse nga Iraku përmes Jordanisë, Sirisë ose Turqisë mund të kërkojnë 15 deri në 20 miliardë dollarë.
Bush tha se rreziqet e sigurisë në Irak mbeten të konsiderueshme, duke përmendur bomba të pashpërthyera dhe praninë e militantëve ndërsa rrugët për në Oman do të përballeshin me sfida të mëdha inxhinierike në terrenin e shkretëtirës dhe malit. Ai tha se mosmarrëveshjet politike mbi pronësinë, funksionimin dhe kontrollin e rrjedhave do të ndërlikonin çdo rrjet rajonal.
Në afat të shkurtër, opsioni më realist mund të jetë zgjerimi i infrastrukturës ekzistuese, përfshirë tubacionin Lindje-Perëndim të Arabisë Saudite dhe rrugën e Abu Dhabit për në Fujairah, në vend që të ndjekë sisteme krejtësisht të reja ndërkufitare. Bush tha se politikëbërësit e Gjirit tani po e trajtojnë çështjen si urgjente.
Lufta e SHBA-së dhe Izraelit me Iranin dhe tensionet në rritje në Ngushticën e Hormuzit kanë ndërprerë rrjedhat rajonale të energjisë, duke kontribuar në shqetësimet për furnizimin dhe presionin në rritje mbi çmimet globale. Më 2 mars, Irani njoftoi kufizime në lundrimin në rrugën ujore strategjike, duke paralajmëruar se mund të synojë anijet që kalojnë pa koordinim.
Rreth 20 për qind e furnizimit global me naftë kalon nëpër ngushticë çdo ditë ndërsa pasiguria e shtuar ka rritur çmimet e naftës si dhe kostot e transportit dhe sigurimit.