Operacioni amerikan për të udhëzuar anijet e bllokuara përmes Ngushticës së Hormuzit do të ndalet për një “periudhë të shkurtër kohe”, njoftoi të martën në mbrëmje presidenti Donald Trump.
Trump tha se “Projekti Liria”, i cili kishte nisur disa ditë më parë, do të pezullohej me “marrëveshje të ndërsjellë” sepse ishte arritur “progres i madh” drejt një marrëveshjeje me Irani, shkruan BBC, transmeton Dukagjini.
Mediat shtetërore iraniane e përshkruan këtë si një fitore, duke thënë se pezullimi tregon se Trump “u tërhoq” pas “dështimeve të vazhdueshme” për të rihapur këtë rrugë ujore jetike për transportin global.
Njoftimi i presidentit amerikan erdhi në kohën kur Sekretari i Shtetit Marco Rubio tha se ofensiva fillestare SHBA-Izrael në Iran – Operacioni “Furia Epike” – kishte përfunduar pasi kishte arritur objektivat e saj.
Në një postim në rrjetet sociale, Trump tha se e kishte marrë vendimin “bazuar në kërkesën e Pakistanit”, i cili ka vepruar si ndërmjetës mes SHBA-së dhe Iranit. Ai shtoi se bllokada amerikane e porteve iraniane do të mbetet në fuqi.
Njoftimi i Trump bie ndesh me mesazhet e së njëjtës ditë nga Rubio, sekretari i mbrojtjes Pete Hegseth dhe kryetari i Shefave të Përbashkët, gjenerali Dan Caine – të cilët kishin premtuar se operacioni do të siguronte lirinë e lundrimit dhe tregtisë në Ngushticën e Hormuzit dhe Gjirin Persik.
“Ne do të preferonim rrugën e paqes. Ajo që preferon presidenti është një marrëveshje”, u tha Rubio gazetarëve të martën.
Ajo që do të ndodhë më pas mbetet e paqartë. Administrata kishte theksuar se “Projekti Liria” ishte një fushatë “e ndarë dhe e veçantë” nga bllokada, e cila synon të ushtrojë presion ekonomik mbi Iranin.
“Projekti Liria” kishte për qëllim të rikthente rrjedhën e naftës nga rajoni dhe kthimin gradual të ekonomisë globale në normalitet duke udhëzuar anijet e bllokuara përmes kësaj rruge ujore, e cila është kryesisht e mbyllur. Por nëse gjatë “pauzës”, kompanitë globale të transportit dhe kompanitë e sigurimeve pengohen nga ndërhyrjet iraniane, do të jetë e vështirë që Trump të pretendojë se ky objektiv është arritur.
Nga ana tjetër, administrata mund të shpresojë se ngrirja e “Projektit Liria” – ndaj të cilit iranianët kishin kundërshtime të forta – do t’i sjellë ata sërish në tryezën e negociatave.
Komentet e Rubios më herët gjatë ditës erdhën pas një vale sulmesh në Ngushticën e Hormuzit që ngritën frikën se armëpushimi mes SHBA-së dhe Iranit ishte në rrezik.
Teherani nuk komentoi mbi deklaratat e Rubios, por kryetari i parlamentit iranian, Mohammad Ghalibaf, tha më herët: “Ne e dimë mirë që vazhdimi i gjendjes aktuale është i papranueshëm për Amerikën, ndërsa ne sapo kemi filluar”.
Ghalibaf, negociatori kryesor i Iranit në bisedimet e muajit të kaluar me SHBA-në, shtoi: “Siguria e transportit detar dhe tranziti i energjisë janë vënë në rrezik nga SHBA dhe aleatët e saj me shkeljet e armëpushimit dhe bllokadën. Megjithatë, veprimet e tyre të liga do të dështojnë”.
Vonë të martën, Operacionet Detare të Tregtisë të Mbretërisë së Bashkuar thanë se një burim i verifikuar i kishte informuar se një anije transporti ishte goditur nga “një predhë e panjohur” në Ngushticën e Hormuzit. Detaje të tjera nuk ishin menjëherë të disponueshme.
Më herët gjatë ditës, Emiratet e Bashkuara Arabe thanë se mbrojtja e tyre ajrore po përballej me raketa dhe dronë nga Irani për të dytën ditë radhazi. Të hënën, ato akuzuan Iranin për lëshimin e raketave dhe dronëve, përfshirë një sulm ndaj një porti nafte në emiratin e Fujairah, i cili ndodhet jashtë Ngushticës së Hormuzit, duke e quajtur këtë një “përshkallëzim të rrezikshëm”.
Irani të martën mohoi se kishte kryer ndonjë sulm ndaj Emirateve të Bashkuara Arabe, me një zëdhënës ushtarak që tha: “Nëse një veprim i tillë do të ishte ndërmarrë, ne do ta kishim shpallur qartë dhe hapur”.
Operacioni “Furia Epike” filloi më 28 shkurt, kur SHBA dhe Izraeli nisën një valë sulmesh ajrore ndaj Iranit.
Teherani u përgjigj duke bllokuar këtë rrugë ujore jetike, përmes së cilës kalon zakonisht rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë.