Koordinatori i Konventës Kombëtare të Serbisë për BE-në për Kapitullin 35, Dragisha Mijaçiq, vlerëson se sulmi terrorist në Banjskë në shtator të vitit 2023 ishtë rënia e politikës serbe si dhe rënie e politikës së presidentit serb, Aleksandër Vuçiq, në Kosovë.
Mijaçiq, në N1, u shpreh se Qeveria serbe, por edhe Vuçiqi tashmë janë bërë pasiv dhe sipas tij politika e tyre ka dështuar.
“Banjska ishte rënia e politikës serbe, para së gjithash e politikës së Vuçiçit në Kosovë, gjithçkaje që ai ndërtoi dhe SNS-së, por edhe në përgjithësi që nga pranimi i Marrëveshjes së Brukselit në vitin 2013. Kjo u shemb me Banjskën. Filloi të shembej me largimin e serbëve nga institucionet, dhe pastaj pati barrikada, dhe serbët nuk donin të shkonin në zgjedhje, dhe pastaj ndodhi Banjska, pas së cilës Qeveria serbe dhe Presidenti Vuçiç ata janë bërë pasivë. Politika e tyre e mëparshme ka dështuar dhe ata nuk kanë kohë të prezantojnë një të re. Politika e presidentit është zhvendosur drejt kompensimit financiar të serbëve të Kosovës në atë zonë, pavarësisht faktit që institucionet janë shfuqizuar, pagat kanë mbetur”, u shpreh ai.
Sipas Mijaçiq edhe Lista Serbe ka humbur besueshmërinë dhe qëllimin që sipas tij e kishte që të zbatonte politikën serbe dhe të ndiqte atë që dëshiron Vuçiqi.
“Lista Serbe nuk ka besueshmëri në përgjithësi, ajo është humbur sepse qëllimi i Listës Serbe ishte të zbatonte politikën serbe dhe të ndiqte atë që dëshiron Vuçiçi, dhe jo atë që janë nevojat e popullit serb në parlamentin e Kosovës, ku përfaqësuesit e Listës Serbe janë deputetë, madje ishin pjesë e qeverisë. Ne nuk shohim rezultate për përmirësimin e kushteve të komunitetit serb. Të gjithë serbët e Kosovës mendonin se do të ktheheshin në situatën para vitit 2013, dhe kjo është e pamundur, kjo është mendim naiv. Me marrëveshjen e Brukselit, qeveria e Kosovës u konsolidua në të gjithë territorin e saj, Serbia njohu të drejtën e autoriteteve të Kosovës për të pasur praninë e tyre, dhe pastaj çdo veprim ose paraqitje e ndonjë personi të paautorizuar është një akt terrorizmi sipas autoriteteve të Kosovës”, tha ai.
Mijaçiq, mes tjerash, vlerëson se dialogu mes Beogradit dhe Prishtinës ka humbur dimensionin politik dhe është reduktuar në çështje teknike, ndërsa takimet e nivelit të lartë pritet të jenë të rralla.
“Pritej që qeveria e Kosovës do ta ulte nivelin e negociatave në nivel zyrtar. Qeveria e Republikës së Serbisë e kishte ulur tashmë nivelin e drejtorit të Zyrës për Kosovën, kështu që pritej që edhe qeveria e Kosovës ta ulte atë në nivelin e nëpunësve civilë. Kishte indikacione se dikush jashtë qeverisë do të zgjidhej për të udhëhequr ekipin e Kosovës. Kjo dërgoi një mesazh se nuk ka marrëveshje apo negociata në dialogun midis Beogradit dhe Prishtinës, por ai është reduktuar në disa çështje teknike. Këtu e atje do të mbahen ndonjë takim Vuçiç dhe Kurti. Sa i përket dialogut, ajo histori ka mbaruar. Ajo që u arrit në marrëveshjet e mëparshme do të zbatohet”, thotë ai, duke shtuar se nuk beson se ZSO do të formohet.
Tutje, ai thotë se nuk do të bëhet as formimi i Asociacionit të Komunave me shumicë serbe, duke argumentuar se kjo çështje nuk shihet më si prioritet dhe mbetet burim mosmarrëveshjeje mes palëve.
“Do të jetë shumë e vështirë të formohet një bashkësi e komunave serbe, Sorensen nuk e përmend më si përparësi. Kurti nuk ishte kurrë i lumtur për këtë dhe Serbia do ta përdorë vazhdimisht si justifikim. Vuçiç dha së fundmi një intervistë ku shpjegoi se si u mashtrua nga njëri, tjetri dhe i treti, por nuk tha se cila ishte zgjidhja, as nëse Serbia do të tërhiqej nga dialogu i Brukselit. Kjo tregon suksesin e ekipit të tij dhe aftësitë negociuese. Nëse negocion për kaq shumë vite dhe e tëra që duhet të thuash është se je i zhgënjyer, atëherë duhet të mbash përgjegjësinë politike dhe morale. Disa njerëz janë vënë në një situatë ku jeta e tyre ka ndryshuar, shumë kanë shkuar në burg dhe ti thua se je i zhgënjyer – kjo nuk mjafton. Ndjenjat e tua personale nuk janë kënaqësi për serbët e Kosovës”, tha Mijaçiç, duke shpjeguar pse çështja e Kosovës nuk është përparësi për autoritetet serbe.
Mijaçiq, mes tjerash, kritikon edhe qasjen e autoriteteve serbe ndaj çështjes së Kosovës, duke e përshkruar si pa angazhim të mjaftueshëm institucional teksa paralajmëron se mungesa e veprimit konkret mund të ketë pasoja afatgjata për serbët në Kosovë.
“Qeveria jonë është strukturuar si një piramidë, në majë të së cilës qëndron një njeri që sigurisht nuk mund të merret me të gjitha çështjet. Dhe ai vendosi një ditë të mos merret më me Kosovën, dhe tani askush nuk merret me Kosovën, edhe pse kemi një ministër të punëve të jashtme, përfaqësues të qeverisë, një rrjet institucionesh… Mund të filloni mekanizmin që do të vihet në shërbim të mbrojtjes së qytetarëve në Kosovë…, por si ta bindni presidentin dhe të gjithë të tjerët të bëjnë punën e tyre? Nëse këto gjëra nuk zgjidhen tani, në përsëritjen tjetër nuk do të ketë askush për t’i zgjidhur ato”, përfundon ai.