SHBA-ja ka ndërmarrë një valë të re sulmesh ndaj objektivave ushtarake iraniane, pasi Irani goditi një anije që po kalonte nëpër Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët detare më të rëndësishme për transportin e naftës në botë.
Sipas mediave shtetërore iraniane, Garda Revolucionare Islamike (IRGC) njoftoi se ka mbyllur Ngushticën e Hormuzit deri në një njoftim të ri dhe paralajmëroi një përgjigje të ashpër ndaj asaj që e cilësoi si “agresion amerikan”.
Pak orë pas sulmeve amerikane, IRGC deklaroi se ka goditur një bazë ushtarake amerikane në Jordani. Ndërkohë, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari, Kuvajti dhe Bahrejni raportuan se po përballeshin me sulme me raketa dhe dronë të lëshuara nga Irani.
Përshkallëzimi i situatës vjen pasi më herët gjatë javës tre cisterna tregtare u sulmuan, duke nxitur një seri kundërsulmesh mes SHBA-së dhe Iranit.
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) bëri të ditur se kjo ishte vala e tretë e sulmeve amerikane gjatë kësaj jave, pasi Garda Revolucionare iraniane sulmoi një anije me flamur të Qipros në Ngushticën e Hormuzit.
Sipas CENTCOM-it, anija MV GFS Galaxy pësoi dëmtime të rënda në dhomën e motorëve, duke e bërë të pamundur vazhdimin e lundrimit. Gjithashtu, një anëtar civil i ekuipazhit rezulton i zhdukur.
Ushtria amerikane njoftoi se gjatë operacionit u goditën rreth 140 objektiva ushtarake iraniane, përfshirë pozicione raketash dhe dronësh, rrjete komunikimi dhe pika të mbikëqyrjes bregdetare.
Ndërkaq, Operacionet Tregtare Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO) thanë se ekuipazhi i anijes u detyrua ta braktiste atë dhe u largua me një varkë shpëtimi.
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) deklaroi se Irani pati edhe një mundësi për të respektuar Memorandumin e Mirëkuptimit pas sulmeve të mëparshme ndaj anijeve tregtare, por sipas saj, Teherani dështoi sërish.
“Në vend që të respektonte marrëveshjen, Irani zgjodhi përshkallëzimin”, thuhet në deklaratën e CENTCOM-it, e cila u publikua edhe nga Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth.
“Irani bëri një zgjedhje të gabuar. Tani do të paguajë çmimin”, shkroi Hegseth në platformën X.
Nga ana tjetër, Garda Revolucionare Islamike (IRGC) tha se sulmet amerikane goditën disa baza bregdetare dhe kulla telekomunikacioni në jug të Iranit.
Si kundërpërgjigje, Irani njoftoi se faza e parë e hakmarrjes përfshiu sulme ndaj Bazës Ajrore “Prince Hassan” në Jordani. Sipas autoriteteve iraniane, gjatë operacionit u shkatërruan qendra e komandës dhe kontrollit, si dhe hangarët e dronëve MQ-9.
Më herët, mediat shtetërore iraniane raportuan se Ngushtica e Hormuzit është mbyllur deri në një njoftim të ri, pasi forcat iraniane qëlluan me raketë lundruese një anije që, sipas tyre, po lundronte në një itinerar të paautorizuar.
IRGC pretendoi se anija u ndal pasi nuk iu bind urdhrave të përsëritur të autoriteteve iraniane dhe paralajmëroi se çdo reagim ushtarak amerikan për shkak të mbylljes së ngushticës do të marrë një përgjigje “të ashpër”, duke shtuar se baza të tjera amerikane në rajon mund të jenë objektiv i sulmeve.
Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, i cili është edhe negociatori kryesor i vendit në bisedimet me SHBA-në, deklaroi se “epoka e marrëveshjeve të njëanshme ka marrë fund”.
“Ju paralajmëruam: mbajeni fjalën ose paguani çmimin. Realiteti po troket”, shkroi ai në rrjetin social X.
Përplasjet u intensifikuan pasi më herët gjatë javës tre cisterna tregtare u sulmuan gjatë kalimit në një korridor detar të rekomanduar nga SHBA-ja në ujërat e Omanit. Irani ka këmbëngulur se e vetmja rrugë e sigurt është korridori detar që kalon nëpër ujërat e tij.
Sipas autoriteteve iraniane, sulmet amerikane të ditëve të fundit lanë të vrarë 17 persona dhe plagosën 115 të tjerë, ndërsa Teherani iu kundërpërgjigj me sulme ndaj aleatëve amerikanë në rajonin e Gjirit.
Përshkallëzimi i situatës bëri që presidenti amerikan Donald Trump të deklarojë se armëpushimi tashmë ka marrë fund, ndërsa ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, akuzoi SHBA-në për shkelje të marrëveshjes.
Megjithatë, Trump tha se bisedimet diplomatike do të vazhdojnë, ndërsa ndërmjetësit po punojnë për rikthimin e procesit të negociatave. Sipas mediave amerikane, Irani u ka bërë të ditur zyrtarëve amerikanë përmes ndërmjetësve se sulmet ndaj cisternave ishin pasojë e veprimeve të një grupi të pakontrolluar brenda vendit.
Ndërkohë, SHBA-ja kërkon që Irani të deklarojë publikisht se Ngushtica e Hormuzit është e hapur për lundrim ndërkombëtar dhe të angazhohet se do të ndalojë sulmet ndaj anijeve tregtare.
Mbyllja e ngushticës erdhi pas thirrjeve për hakmarrje nga lideri suprem iranian, Ajatollah Mojtaba Khamenei, në deklaratën e tij të parë publike që nga marrja e udhëheqjes./BBC