Krizat gjeopolitike, fatkeqësitë natyrore dhe emergjencat e tjera nuk njohin sezon pushimesh. Për liderët evropianë, kjo krijon çdo verë një dilemë: a duhet të ndërpresin pushimet dhe të kthehen në detyrë, apo mund ta menaxhojnë krizën nga distanca?
Qeveritë evropiane kanë mekanizma që u mundësojnë të funksionojnë edhe kur drejtuesit e tyre ndodhen me pushime. Megjithatë, në situata të jashtëzakonshme, prania fizike e një lideri mund të ketë peshë të madhe politike dhe simbolike.
“Emocionet luajnë një rol të rëndësishëm në komunikimin gjatë krizave”, thotë Olga Eisele, studiuese e komunikimit në kriza në Universitetin e Amsterdamit. Sipas saj, qytetarët e prekur nga një emergjencë kërkojnë jo vetëm zgjidhje institucionale, por edhe ndjesinë se shqetësimet dhe humbjet e tyre po merren seriozisht nga drejtuesit politikë.
Sánchez nën kritika për pushimet
Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez ishte vetëm pak orë larg nisjes së pushimeve verore kur shpërtheu kriza në enklavën spanjolle të Ceutës. Ai shtyu planet dhe udhëtoi drejt qytetit në Afrikën e Veriut, ku iu drejtua publikut përmes një fjalimi televiziv.
Por pasi autoritetet vlerësuan se emergjenca ishte vënë nën kontroll, Sánchez rifilloi pushimet në një rezidencë shtetërore në ishullin Lanzarote.
Vendimi shkaktoi reagime nga opozita. Elías Bendodo, nga Partia Popullore, e akuzoi kryeministrin për “egoizëm të paparë”, duke argumentuar se situata në Ceuta ishte ende larg normalitetit.
Qeveria spanjolle i hodhi poshtë kritikat, duke theksuar se Sánchez vazhdonte të ishte i arritshëm, merrte pjesë në takime në distancë dhe se institucionet shtetërore funksiononin normalisht.
Von der Leyen ndjek krizën nga distanca
Edhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, vazhdoi pushimet ndërsa debati për migracionin dhe përplasjet politike mes vendeve anëtare po intensifikoheshin.
Komisioni Evropian tha se von der Leyen ishte në kontakt të vazhdueshëm me ekipin e saj në Bruksel dhe po ndiqte nga afër zhvillimet.
Sipas zëdhënësve të institucionit, Komisioni mbetet plotësisht funksional gjatë verës përmes një sistemi të komisionerëve në detyrë, të cilët sigurojnë që vendimmarrja të vazhdojë edhe gjatë periudhës së pushimeve.
Praktika të ngjashme përdorin edhe disa qeveri kombëtare. Finlanda, për shembull, njofton publikisht se cilët ministra ndodhen me pushime dhe kush i zëvendëson gjatë mungesës së tyre.
Kur pushimet shndërrohen në problem politik
Megjithatë, ekzistenca e mekanizmave institucionalë nuk i mbron domosdoshmërisht politikanët nga reagimi i opinionit publik.
Në Gjermani, Ursula Heinen-Esser, ministre e Mjedisit në Nordrhein-Westfalen, u detyrua të jepte dorëheqjen pasi u zbulua se kishte rifilluar pushimet në Majorka pas përmbytjeve katastrofike që shkaktuan mbi 180 viktima në Gjermaninë perëndimore.
Edhe ministrja federale e Familjes, Anne Spiegel, dha dorëheqjen pas kritikave për pushimet e saj në Francë pas katastrofës.
Sipas Evangelina Petridou, eksperte e menaxhimit të krizave dhe profesoreshë e shkencave politike në Universitetin Mid Sweden, reagimi ndaj mungesës së një lideri varet nga disa faktorë, përfshirë mënyrën se si opozita e shfrytëzon politikisht situatën dhe aftësinë e institucioneve për ta menaxhuar krizën pa ndërhyrjen e drejtpërdrejtë të ministrit apo kryeministrit.
Kabul 2021: dy mënyra të ndryshme të menaxhimit të krizës
Një nga shembujt më të njohur të rrezikut politik nga pushimet gjatë një krize ndodhi në gusht 2021, kur talebanët morën kontrollin e Kabulit.
Kryeministri i atëhershëm britanik Boris Johnson u kritikua nga zyrtarë të lartë ushtarakë për vendimin për të shkuar me pushime ndërsa situata në Afganistan po përkeqësohej me shpejtësi.
Edhe më shumë kritika mori sekretari i Jashtëm Dominic Raab, i cili qëndroi me pushime në Kretë deri pas rënies së Kabulit, ndërkohë që forcat britanike po përpiqeshin të evakuonin civilët.
Presidenti francez Emmanuel Macron ndodhej gjithashtu me pushime kur talebanët morën Kabulin, por reagimi ndaj tij ishte ndryshe. Nga Fort de Brégançon, rezidenca verore presidenciale, Macron iu drejtua kombit përmes një fjalimi televiziv dhe krijoi perceptimin se qeveria franceze po e ndiqte dhe menaxhonte drejtpërdrejt situatën.
Për ekspertët, pikërisht ky dallim është vendimtar. Një lider mund të jetë fizikisht larg kryeqytetit, por nëse komunikon qartë, shfaqet publikisht dhe bind qytetarët se institucionet e kanë situatën nën kontroll, distanca mund të ketë më pak rëndësi.
Në kohë krize, pra, çështja nuk është vetëm nëse lideri është me pushime, por nëse publiku e percepton atë si të pranishëm dhe të angazhuar në menaxhimin e situatës./Politico