Administrata e presidentit amerikan Donald Trump ka emëruar Sekretarin e Shtetit të SHBA-së, Marco Rubio, dhe ish-kryeministrin britanik Sir Tony Blair si dy nga anëtarët themelues të të ashtuquajturit “Bordi i Paqes” për Gazën.
I dërguari i Trumpit për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff, si dhe dhëndri i presidentit, Jared Kushner, do të jenë gjithashtu pjesë e bordit ekzekutiv themelues, njoftoi Shtëpia e Bardhë në një deklaratë të premten, shkruan BBC, transmeton Dukagjini.
Trump do të shërbejë si kryetar i bordit, i cili është pjesë e planit të tij me 20 pika për t’i dhënë fund luftës mes Izraelit dhe Hamasit.
Pritet që ky bord të marrë përkohësisht drejtimin e Gazës dhe të menaxhojë procesin e rindërtimit të saj.
Në bordin ekzekutiv themelues janë gjithashtu Marc Rowan, drejtues i një firme private investimesh, presidenti i Bankës Botërore Ajay Banga, si dhe këshilltari amerikan për sigurinë kombëtare, Robert Gabriel.
Sipas deklaratës së Shtëpisë së Bardhë, secili anëtar do të ketë një portofol “jetik për stabilizimin e Gazës dhe suksesin e saj afatgjatë”.
Trump kishte deklaruar të enjten se bordi ishte formuar, duke e quajtur atë “Bordi më i Madh dhe më Prestigjioz i mbledhur ndonjëherë, në çdo kohë dhe në çdo vend”.
Anëtarë të tjerë pritet të emërohen në javët në vijim.
Sir Tony Blair ishte kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar nga viti 1997 deri më 2007 dhe e futi vendin në Luftën e Irakut në vitin 2003. Pas largimit nga detyra, ai shërbeu si i dërguar për Lindjen e Mesme për Kuartetin ndërkombëtar (SHBA, BE, Rusi dhe OKB).
Në këtë rol, Blair u përqendrua në zhvillimin ekonomik të Palestinës dhe krijimin e kushteve për një zgjidhje me dy shtete.
Ai ka qenë tashmë pjesë e bisedimeve të nivelit të lartë mbi të ardhmen e Gazës me SHBA-në dhe palë të tjera. Në gusht, Blair mori pjesë në një takim në Shtëpinë e Bardhë me Trumpin për të diskutuar planet për territorin, të cilat Witkoff i përshkroi si “shumë gjithëpërfshirëse”.
Në shtator, Sekretari britanik i Shëndetësisë, Wes Streeting, i tha BBC-së se përfshirja e Blairit në këto bisedime, duke pasur parasysh rolin e tij në Luftën e Irakut, do të “ngjallte disa dyshime”.
Megjithatë, Streeting përmendi edhe rolin e Blairit në arritjen e Marrëveshjes së së Premtes së Mirë në vitin 1998, e cila i dha fund konfliktit në Irlandën e Veriut.
“Nëse ai mund t’i sjellë ato aftësi të mëdha, si në diplomaci ashtu edhe në udhëheqje shtetërore,” tha Streeting për BBC-në, “kjo mund të jetë vetëm një gjë e mirë”.
Ky zhvillim vjen pas njoftimit për krijimin e një komiteti teknokratik palestinez prej 15 anëtarësh, të quajtur Komiteti Kombëtar për Administrimin e Gazës (NCAG), i cili do të merret me qeverisjen e përditshme të Gazës pas luftës.
Në krye të këtij komiteti do të jetë Ali Shaath, ish-zëvendësministër në Autoritetin Palestinez, i cili qeveris pjesë të Bregut Perëndimor të pushtuar që nuk janë nën kontrollin izraelit.
Deklarata shtoi se Nickolay Mladenov, politikan bullgar dhe ish-i dërguar i OKB-së për Lindjen e Mesme, do të jetë përfaqësuesi i bordit në terren në Gaza, duke bashkëpunuar me NCAG-në.
Plani i Trumpit parashikon gjithashtu vendosjen e një Force Ndërkombëtare Stabilizimi (ISF) në Gaza, për të trajnuar dhe mbështetur forcat e verifikuara palestineze të policisë. Shtëpia e Bardhë tha se gjenerali amerikan Jasper Jeffers do ta drejtojë këtë forcë për të “vendosur sigurinë, ruajtur paqen dhe krijuar një mjedis të qëndrueshëm pa terror”.
Sipas Shtëpisë së Bardhë, po formohet edhe një bord ekzekutiv për Gazën, i cili do të mbështesë qeverisjen dhe do të përfshijë disa nga të njëjtët emra si bordi themelues, si dhe emërime të tjera.
Plani amerikan i paqes hyri në fuqi në tetor dhe tashmë ka kaluar në fazën e dytë, por ende ka paqartësi mbi të ardhmen e Gazës dhe 2.1 milionë palestinezëve që jetojnë atje.
Në fazën e parë, Hamasi dhe Izraeli ranë dakord për një armëpushim në tetor, shkëmbim pengjesh dhe të burgosurish, një tërheqje të pjesshme izraelite dhe rritje të ndihmës humanitare.
Më herët këtë javë, Witkoff tha se faza e dytë do të përfshijë rindërtimin dhe çmilitarizimin e plotë të Gazës, përfshirë çarmatimin e Hamasit dhe grupeve të tjera palestineze.
“SHBA pret që Hamasi të përmbushë plotësisht detyrimet e tij,” paralajmëroi ai, duke përmendur edhe kthimin e trupit të pengut të fundit izraelit të vrarë. “Mosrespektimi do të sjellë pasoja serioze.”
Megjithatë, armëpushimi mbetet i brishtë, me të dyja palët që akuzojnë njëra-tjetrën për shkelje të përsëritura.
Sipas Ministrisë së Shëndetësisë të drejtuar nga Hamasi në Gaza, gati 450 palestinezë janë vrarë në sulme izraelite që nga hyrja në fuqi e armëpushimit, ndërsa ushtria izraelite thotë se tre ushtarë të saj janë vrarë nga sulmet e grupeve palestineze gjatë së njëjtës periudhë.
Kushtet humanitare në territor mbeten shumë të rënda, sipas OKB-së, e cila ka theksuar nevojën për rrjedhë të pakufizuar të ndihmave jetike.
Lufta në Gaza u nxit nga sulmi i udhëhequr nga Hamasi në Izraelin jugor më 7 tetor 2023, ku u vranë rreth 1,200 persona dhe 251 të tjerë u morën peng.
Që atëherë, më shumë se 71,260 persona janë vrarë në sulmet izraelite në Gaza, sipas Ministrisë së Shëndetësisë së drejtuar nga Hamasi.