Izraeli ka ndaluar një flotilje ndihmash me destinacion Gazën në ujërat ndërkombëtare pranë Greqisë, duke arrestuar 175 aktivistë, ndërsa zyrtarët thonë se zbatimi i bllokadës është jetik për të ndaluar armët që arrijnë në territor.
Forcat detare izraelite kanë ndaluar 22 anije dhe kanë arrestuar 175 aktivistë nga Flotilja Globale Sumud, misioni më i madh humanitar i nisur ndonjëherë për në Gaza.
Ministria e Punëve të Jashtme e Izraelit konfirmoi përgjimin gjatë natës, në ujërat ndërkombëtare pranë Kretës, duke shtuar se në bord ishte gjetur drogë.
Mbi 20 anije janë ndaluar deri më tani, sipas sistemit të gjurmimit të misionit , ndërsa më shumë se 30 janë ende duke lundruar dhe kanë hyrë në ujërat territoriale greke për të shmangur ndalimin. Aktivistët e ndaluar në operacion janë nga disa vende, midis tyre shumë italianë dhe spanjollë.
Ata që ishin në bord thanë se forcat izraelite përdorën motoskafe dhe dronë për t’iu afruar anijeve, duke ndërprerë komunikimet dhe duke i detyruar ato të ndalonin. Një sinjal SOS u lëshua ndërsa situata zhvillohej.
Shumica e anijeve të ndaluara janë sekuestruar, me ekuipazhet e tyre të ndaluara dhe të transferuara në anije izraelite, sipas Tariq Ra’ouf, një aktivist në bordin e njërës prej anijeve që është ende në det, i cili foli për Euronews.
Ai pretendoi se disa anije u paaftësuan nga sabotimi i motorit dhe mbetën të bllokuara. “Ekuipazhi u braktis në det pak para se të vinte një stuhi e madhe”, tha ai.
Organizatorët e misionit e përshkruan përgjimin si të paligjshëm, duke argumentuar se ai ndodhi në ujëra ndërkombëtare dhe shënjestruan anije që transportonin ndihmë humanitare. Ndërsa aktivistët kishin parashikuar një formë ndërhyrjeje, koha erdhi si surprizë. “Është e habitshme sa larg jemi nga Gaza”, shtoi Ra’ouf.
Izraeli e ka mbrojtur operacionin si të nevojshëm për arsye sigurie.
Ministria e Punëve të Jashtme izraelite pretendon se misioni është “një marifet PR” dhe “një provokim pa ndihmë humanitare”, duke thënë se i gjithë aktiviteti humanitar në Gaza duhet të menaxhohet nga Bordi i Paqes dhe Qendra e Koordinimit Civilo-Ushtarak të Izraelit (CMCC).
Autoritetet thanë se rreth 175 aktivistë të ndaluar nga anijet po transferohen në Izrael. Ata gjithashtu publikuan pamje video që tregonin prezervativë dhe çanta të vogla që dyshohet se përmbanin drogë, të cilat, sipas tyre, u gjetën në bord.
Zyrtarët izraelitë më parë i kanë mbrojtur përgjimet e tilla në ujërat ndërkombëtare, duke argumentuar se ata kanë të drejtë të veprojnë përpara se anijet të arrijnë në zonat e kufizuara.
Përpjekje të ngjashme për flotilje janë ndaluar në të kaluarën. Në tetor 2025, dhjetëra anije u sekuestruan dhe qindra aktivistë u arrestuan, duke shkaktuar protesta të gjera në të gjithë Evropën.
Komisioni Evropian tha se liria e lundrimit sipas ligjit ndërkombëtar duhet të mbështetet, duke i kërkuar Izraelit të respektojë ligjin ndërkombëtar humanitar dhe detar.
Megjithatë, zëdhënësi i Komisionit nuk e dënoi përgjimin ose e quajti atë në mënyrë të qartë një shkelje të së drejtës ndërkombëtare – një linjë e kujdesshme që nënvizon ngurrimin e BE-së për t’u përballur drejtpërdrejt me Izraelin për operacionin. Komisioni më parë i ka dekurajuar misione të tilla të flotiljes si një formë ndihme humanitare, duke paralajmëruar se ato i vënë pjesëmarrësit në rrezik.
Ndërkohë, Ministri i Jashtëm italian Antonio Tajani u dha udhëzime ambasadave të Italisë në Tel Aviv dhe Athinë që të kërkojnë sqarime nga autoritetet izraelite dhe greke dhe të sigurojnë mbrojtjen e qytetarëve italianë në bord.
Ministrja e Jashtme suedeze Maria Malmer Stenergard tha se kishte folur me homologun e saj izraelit për të theksuar se të drejtat e qytetarëve suedezë të ndaluar duhet të respektohen, duke pranuar njëkohësisht aftësinë e kufizuar të qeverisë për t’i ndihmuar ata.
«Nëse ti, si suedez, zgjedh të marrësh pjesë në flotilje, po merr një rrezik të vetëdijshëm», tha ajo .