Presidenti amerikan Donald Trump ka këmbëngulur se nuk ka nevojë për autorizim nga Kongresi për të vazhduar luftën me Iranin, duke argumentuar se komandantët e mëparshëm të SHBA-së nuk kanë kërkuar një miratim të tillë.
Ndërsa afati kritik dy-mujor për luftën skadoi të premten, Trump tha se paraardhësit e tij e konsideronin autoritetin e Kongresit për të kufizuar fuqitë e presidentit në kohë lufte si “plotësisht antikushtetues”, shkruan BBC, transmeton Dukagjini.
“Shumë presidentë, siç e dini, e kanë tejkaluar atë,” tha Trump kur u pyet nëse do të kërkonte autorizim nga Kongresi.
“Nuk është përdorur kurrë. Nuk është respektuar kurrë. Askush nuk e ka kërkuar më parë,” shtoi Trump.
Megjithatë, realiteti është më i ndërlikuar.
Trump është i detyruar nga Rezoluta për Fuqitë e Luftës e vitit 1973 të “ndërpresë çdo përdorim të Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara” në Iran 60 ditë pas njoftimit të Kongresit për fillimin e luftës, përveç nëse ligjvënësit votojnë për vazhdimin e konfliktit.
Ky ligj u miratua për të kufizuar aftësinë e presidentit të atëhershëm Richard Nixon për të vazhduar luftën në Vietnam.
E premtja shënoi ditën e 60-të që nga 28 shkurti, kur administrata njoftoi ligjvënësit për sulmet kundër Teheranit.
Por Trump dhe Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth pretendojnë se afati u pezullua kur hyri në fuqi armëpushimi aktual.
Kjo ka nxitur një debat nëse armëpushimi llogaritet apo jo në afatin 60-ditor.
Pavarësisht kësaj, disa nga paraardhësit e fundit të Trump kanë kërkuar të respektojnë autoritetin e fuqive të luftës të dhëna Kongresit.
Në vitin 1983, Presidenti Ronald Reagan mori miratim nga Kongresi për të dislokuar marinsat amerikanë në Liban brenda afatit 60-ditor, duke siguruar që operacioni ushtarak të ishte në përputhje me ligjin.
Presidenti George H. W. Bush kërkoi autorizim nga Kongresi për Luftën e Gjirit në vitin 1991 përpara nisjes së operacionit Stuhia e Shkretëtirës, edhe pse argumentonte se miratimi i ligjvënësve nuk ishte i nevojshëm.
I biri i tij, George W. Bush, mori miratim nga Kongresi për luftërat që zhvilloi në Afganistan (2001) dhe Irak (2003).
Por Trump ka të drejtë kur thotë se disa presidentë të tjerë e kanë anashkaluar ligjin për fuqitë e luftës.
Nën Presidentin Bill Clinton, fushata e bombardimeve amerikane në Kosovë në vitin 1999 e kaloi afatin 60-ditor pa kërkuar autorizim nga Kongresi.
Fushata ajrore zgjati 78 ditë.
Presidenti Barack Obama argumentoi se fushata ushtarake amerikane në Libi në vitin 2011 nuk përbënte “veprime luftarake” sipas ligjit të epokës së Nixon-it, dhe e vazhdoi atë përtej afatit 60-ditor pa miratim nga Kongresi.
Ndërhyrja e udhëhequr nga NATO zgjati më shumë se shtatë muaj.
David Schultz, profesor i shkencave politike dhe studimeve juridike në Universitetin Hamline në Minesota, i tha BBC-së: “Vetëm sepse presidentë të tjerë nuk e kanë zbatuar atë [ligjin e vitit 1973], nuk do të thotë se ajo që po bën Trump është e saktë.”
Ai shtoi: “Këtu, Trump në thelb na ka angazhuar në luftime pa asnjë mbështetje nga Kongresi.
“Dhe nëse kthehemi pas në themelimin e këtij vendi, në vitet 1776 dhe 1787, një nga frikërat e hartuesve të Kushtetutës ishte që ekzekutivi i fortë të na përfshinte në luftëra pa mbështetjen e degës legjislative.”
Trump ka theksuar shpesh se përplasjet me Iranin kanë qenë të shkurtra krahasuar me konflikte të tjera, duke përmendur luftërat në Vietnam (19 vjet), Irak (gati nëntë vjet), Luftën e Dytë Botërore (gjashtë vjet) dhe Kore (tre vjet).
Por, ndërsa Uashingtoni dhe Teherani mbeten në ngërç për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit dhe programin bërthamor të Iranit, mënyra se si Trump do t’i japë fund konfliktit mbetet e paqartë.
Siç tha Obama në vitin 2014 për luftën e SHBA-së në Afganistan: “Është më e vështirë të përfundosh luftërat sesa t’i fillosh ato.”