Houthitë e Jemenit, të mbështetur nga Irani, kanë intensifikuar fushatën e tyre të sulmeve ndaj kryeqytetit të Arabisë Saudite, Riadit, ku të enjten u dëgjuan shpërthime, ndërsa fluturimet u ndërprenë dhe disa kompani u kërkuan punonjësve të punonin nga shtëpia.
Houthitë thanë se kishin lëshuar një raketë balistike në drejtim të aeroportit të Riadit dhe përsëritën kërcënimin për të mbyllur hapësirën ajrore të Arabisë Saudite, pasi mbretëria mbështeti forcat e qeverisë së Jemenit të njohur ndërkombëtarisht në luftën civile të rikthyer në vend.
Konflikti në Jemen, i cili tashmë është shndërruar në një tjetër front të luftës SHBA-Iran, ka shtuar kaosin në një rajon tashmë të përfshirë nga konflikte dhe rrezikon të përfshijë edhe shtete të tjera në luftime të ashpra. Siria po shqyrton mundësinë e dërgimit të trupave për të ndihmuar Arabinë Saudite, raporton Reuters.
Arabia Saudite u ka kërkuar mbështetje vendeve aleate, përfshirë Turqinë dhe Pakistanin, qoftë edhe vetëm në aspektin logjistik apo mbrojtës, ndërsa përpiqet të zmbrapsë përparimin e Houthive në jugperëndim të Jemenit, pranë hyrjes jugore të Detit të Kuq.
Kërkesat për ndihmë janë bërë më urgjente pasi autoritetet saudite thanë të mërkurën se tre persona janë vrarë këtë javë në sulmet ndaj aeroportit të Riadit dhe aeroportit të Abhas, në jugperëndim të vendit.
Fluturime të vonuara dhe paralajmërime për banorët
Të dhënat e platformës FlightRadar24 treguan të enjten vonesa të shumta në mbërritjet dhe nisjet në Aeroportin Ndërkombëtar “King Khalid” të Riadit.
Disa kompani shumëkombëshe me seli në distriktin financiar “King Abdullah” në Riad u kërkuan punonjësve të punonin nga shtëpia pas shpërthimeve të forta të dëgjuara të enjten në mëngjes, thanë pesë persona të njohur me situatën, përfshirë disa punonjës të prekur.
Qeveria saudite nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment, ndërsa administrata e distriktit financiar nuk ishte e disponueshme për koment.
Disa diplomatë thanë se kishin marrë paralajmërime, ndërsa disa shkolla në Riad u njoftuan prindërve se kishte urdhra për të qëndruar në ambiente të mbyllura. Megjithatë, autoritetet nuk lëshuan një paralajmërim publik.
Reuters nuk ishte në gjendje të përcaktonte burimin e shpërthimeve të dëgjuara në Riad.
Lufta civile në Jemen rikthehet
Lufta civile në Jemen, e cila ishte ndërprerë pas një armëpushimi në vitin 2022, është rikthyer gjatë javëve të fundit. Houthitë kanë marrë nën kontroll pjesë të bregdetit të Detit të Kuq, përfshirë zona pranë ngushticës strategjike Bab al-Mandab.
Houthitë, të cilët kontrollojnë pjesën më të madhe të zonave me popullsi të dendur të Jemenit, përfshirë kryeqytetin Sana, kanë thënë se po reagojnë ndaj sulmeve të forcave të mbështetura nga Arabia Saudite. Qeveria jemenase i ka mohuar këto pretendime.
Kërcënimet e Houthive ndaj transportit detar në këtë rrugë ujore, e cila është bërë edhe më e rëndësishme për eksportet e naftës nga Gjiri Persik pas sulmeve iraniane në ngushticën e Hormuzit, si dhe sulmet ndaj qyteteve dhe infrastrukturës saudite, kanë bërë që Arabia Saudite të rikthehet drejtpërdrejt në konflikt.
Këtë javë, forcat e mbështetura nga Arabia Saudite nisën një kundërofensivë dhe rimorën disa zona pranë ngushticës Bab al-Mandab.
Megjithatë, në një luftë me disa fronte, Houthitë kanë bërë përparime në zona të tjera. Ata kanë rrethuar Taizin, qytetin e tretë më të madh të Jemenit, duke marrë nën kontroll territore përgjatë rrugës kryesore malore që lidh qytetin me Adenin.
Luftimet mes Houthive dhe koalicionit të forcave të mbështetura nga Arabia Saudite, nën komandën e qeverisë së njohur ndërkombëtarisht të Jemenit, kanë shkaktuar një krizë humanitare në shtetin më të varfër arab. Rreth 200 mijë persona janë zhvendosur që nga rifillimi i konfliktit.
Siria shqyrton ndihmën ushtarake
Një zyrtar amerikan i mbrojtjes dhe një zyrtar sirian thanë se Siria po shqyrton me kujdes mundësitë për ofrimin e mbështetjes ushtarake, përfshirë ndihmën mbrojtëse për mbrojtjen e Arabisë Saudite nga sulmet, ose edhe dërgimin e trupave për të ndihmuar në luftimet kundër Houthive.
Në përgjigje të një kërkese për koment nga Reuters, një diplomat tha se Siria qëndron fuqishëm në krah të Arabisë Saudite, por se fokusi i saj mbetet te prioritetet e brendshme, përfshirë rimëkëmbjen nga lufta e saj civile.
Arabia Saudite nënshkroi këtë verë me Turqinë dhe Pakistanin të ashtuquajturin “Pakti i Mekës”, përmes të cilit të tre vendet u zotuan të ndihmojnë njëri-tjetrin në rast sulmi. Megjithatë, marrëveshja ende nuk është ratifikuar nga Ankaraja.
Turqia, anëtare e NATO-s, tha të mërkurën se po dërgon kryesisht mbështetje mbrojtëse dhe teknike në Arabinë Saudite për ta ndihmuar në luftën kundër Houthive. Sipas një zyrtari turk, ndihma pritet të përfshijë pajisje ushtarake, shkëmbim të inteligjencës dhe sisteme armësh.
Turqia është aleate e afërt e qeverisë së Sirisë dhe ka mbështetur forcat e saj kur ato ishin ende kryengritëse kundër qeverisë së Bashar al-Assadit. Në vitin 2020, Turqia kishte dërguar edhe luftëtarë sirianë për të marrë pjesë në luftën civile në Libi.
Ndërkohë, Pakistani ka dërguar pajisje ushtarake në Aden, në jug të Jemenit, për të ndihmuar në luftën kundër Houthive, sipas burimeve pakistaneze. Pakistani ka dislokuar gjithashtu trupa në Arabinë Saudite për të ndihmuar në mbrojtjen e kufijve të saj.